ยืดอกรับผิด! แคนาดาขอโทษแทนรัฐบาลก่อนหน้าหลายชุด กรณีเคยดำเนินคดีข้าราชการ-ทหาร-ตำรวจรักร่วมเพศ

วันอังคารที่ผ่านมา (28 พ.ย.) จัสติน ทรูโด นายกรัฐมนตรีแคนาดา ขออภัยต่อมาตรการกำจัดข้าราชการและทหารที่เป็นรักร่วมเพศซึ่งดำเนินต่อเนื่องมาหลายสิบปีโดยรัฐบาลหลายชุดก่อนหน้า โดยกล่าวช่วงเวลาแห่งความมืดมนเหล่านั้นเป็น “ความน่าละอายที่เราทุกคนมีส่วนร่วมกระทำ” (collective shame) ในประวัติศาสตร์แคนาดา

นับตั้งแต่ทศวรรษ 1950-1990 รัฐบาลแคนาดาเฝ้าติดตามและดำเนินการสอบสวนข้าราชการที่ต้องสงสัยว่ามีรสนิยมรักร่วมเพศหรือเป็นบุคคลข้ามเพศ ตลอดช่วงเวลาเหล่านั้นมีข้าราชการ ทหาร และตำรวจหลายพันคนที่โดนไล่ออกหรือถูกขู่บังคับให้ลาออก

ทรูโดกล่าวในสภาสามัญชนแห่งแคนาดาว่า “รัฐบาลแคนาดาปฏิบัติต่อเจ้าหน้าที่อย่างโหดร้ายและด้วยท่าทีที่ไม่เหมาะสม”

“ผมมายืนพูดตรงนี้วันนี้ด้วยความละอาย โศกเศร้า และเสียใจอย่างยิ่งต่อสิ่งที่เราเคยทำลงไป ผมต้องการจะบอกว่า ‘เราได้ทำผิดไป เราขออภัย ผมเสียใจ และเราทั้งหมดเสียใจ’” ทรูโดกล่าว

การขออภัยต่อสาธารณชนครั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งของสิ่งที่รัฐบาลเสรีนิยมของจัสติน ทรูโดพยายามทำมาตลอด 2 ปีนับตั้งแต่ได้รับเลือกตั้ง เพื่อแก้ไขความผิดพลาดในประวัติศาสตร์

หลังจากกล่าวสุนทรพจน์จบ ทรูโดก็เข้าสวมกอดสมาชิกสภาหลายคนที่เป็นรักร่วมเพศ

กลุ่มสนับสนุนสิทธิรักร่วมเพศ “เอเกล” ระบุว่าการขออภัยของทรูโดมีความหมายสำคัญอย่างมหาศาล

“เป็นเวลานานมากแล้วที่เราได้แต่เคาะประตูนี้เพื่อขอเข้าไปข้างใน วันนี้เราได้เข้ามาแล้วและเข้ามาอย่างเข้มแข็ง... พวกเราโอเคดี เป็นเรื่องโอเคที่จะเป็น ‘เควียร์’ ในแคนาดา” เฮเลน เคนเนดี ผู้นำกลุ่มเอเกลกล่าวกับสื่อมวลชน

นอกจากนี้ แคนาดายังมีข้อตกลงเยียวยาผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องในคดีความที่โดนรัฐบาลดำเนินคดีเกี่ยวกับรักร่วมเพศ โดยภายใต้ข้อตกลงนี้ รัฐบาลจะจัดสรรงบประมาณ 110 ล้านดอลลาร์แคนาดา (ประมาณ 2,800 ล้านบาท) เพื่อมอบเป็นเงินชดเชยแก่ผู้ที่เกี่ยวข้องกับคดีความ

สก็อตต์ บริสัน รัฐมนตรีคนหนึ่งซึ่งเป็นรักร่วมเพศกล่าวกับสื่อว่า เขา “โศกเศร้าอย่างสุดซึ้งและเสียใจต่อระบบที่กดขี่กลุ่มคนในสังคมของผม” พร้อมเสริมว่า “วันนี้ผมภาคภูมิใจอย่างยิ่งต่อความหลากหลายและความมีส่วนร่วมของเจ้าหน้าที่รัฐของเรา”

ในวันเดียวกันนั้นเอง ก่อนหน้าการกล่าวสุนทรพจน์ รัฐบาลได้เสนอข้อเรียกร้องต่อสภานิติบัญญัติให้ลบล้างแฟ้มอาชญากรรมของผู้ที่เคยได้โดนตัดสินให้รับโทษเนื่องจากมีกิจกรรมทางเพศกับคนเพศเดียวกัน โดยให้ทำลายอย่างถาวรเพื่อไม่นับเป็นความผิดต่อไปในอนาคต