"ครูกอล์ฟ" ข้ามเพศ ทวงคืนอาชีพครู 13 ปี หลังแต่งหญิง รัฐไม่ออกบัตรราชการให้

ที่นี่ประเทศไทย เมื่อบัตรข้าราชการของครูข้ามเพศแค่ 1 ใบ แต่ใช้เวลาเกือบ 2 ปีจนป่านนี้ยังไม่ได้ออกบัตร!
การทำงานเพื่อความเป็นธรรมทางสังคมนั้น สิ่งที่สำคัญที่สุดคือ การที่เสียงของเจ้าของปัญหาถูกได้ยิน ได้รับรู้ และมองเห็น บ่อยครั้งที่เสียงเหล่านี้ถูกจำกัดพื้นที่การสื่อสารเพราะสถานะทางสังคมของพวกเขา เพราะหน้าที่การงานของเขา ทำให้หลายครั้งเป็นหน้าที่ของคนทำงานด้านสังคมอย่างเราจำเป็นต้องพูดเพื่อพวกเขาเหล่านั้น แต่ต้องไม่ใช่การพูดแทน เฉกเช่นเรื่องของครูกอล์ฟ Pannapat Sawatpat กับเส้นทางสายวิชาชีพครูภาษาต่างประเทศยาวนานกว่า 13 ปีของเธอ

ในช่วงเดือนพฤษภาคมเมื่อ 2 ปีก่อน ในขณะที่สมาคมฟ้าสีรุ้งแห่งประเทศไทย Rainbow Sky Association of Thailand นำโดยนายกสมาคมฯ คุณแดนนี่ Kittinun Daramadhaj ร่วมกับนาดาที่กำลังทุ่มสรรพกำลังผลักดันโครงการรณรงค์ผ่านพระราชบัญญัติความเท่าเทียมระหว่างเพศ พ.ศ.2558 อย่างเข้มข้น ได้ก่อให้เกิดจุดเริ่มต้นการต่อสู้ของครูกอล์ฟ ผ่านบทสนทาเพียงไม่กี่บรรทัด เมื่อเธอเห็นว่า ข้าราชการที่มีอัตลักษณ์แบบเฉกเช่นเดียวกับคนข้ามเพศอย่างเธอประสบความสำเร็จในการยื่นคำร้องต่อคณะกรรมการวินิจฉัยการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่างเพศ ครูบัว Buaboocha Baibua นั่นหมายถึงสถานการณ์ที่เธอกำลังเผชิญหน้าอยู่ในขณะนั้นเธอต้อง #ใส่วิกผม #แต่งเครื่องแบบข้าราชการตามเพศกำเนิด แม้จะผ่านกระบวนการผ่าตัดเพื่อยืนยันเพศสภาพของตน ไปทำงานตลอดระยะสิบกว่าปีที่ผ่านมา...นาดานึกไม่ออกเลยว่าความขมขื่นที่ครูกอล์ฟต้องแบกรับในทุก ๆ วัน เมื่อมองรูปภาพที่เธอส่งมาเพื่อยืนยันในสิ่งที่เกิดขึ้น

ครูกอล์ฟปรึกษานาดาว่าต้องทำอย่างไรต่อไปเพื่อจะได้รับสิทธิอันชอบธรรมนี้ ควรทำคำร้องต่อคณะกรรมการ วลพ. ก่อน หรือ แต่งกายตามเพศสภาพไปสอนหนังสือที่โรงเรียนเลย แน่นอนคำตอบของนาดาที่มีต่อคำถามนี้อย่างไม่ลังเลคือ “#เราต้องยืนยันสิทธิ #เพราะถ้าไม่สู้ก็อยู่อย่างผู้ถูกกดขี่ และเราตกอยู่ในสถานะนี้มานานเกินไปแล้ว #ไม่มีใครช่วยเราได้ถ้าเราไม่ลุกขึ้นมายืนยันสิทธิในอัตลักษณ์ทางเพศของตัวเอง” และในวันที่ 16 พฤษภาคม 2562 ก่อนวัน IDAHOBIT เพียงหนึ่งวัน ครูกอล์ฟตัดสินใจลุกขึ้นมายืนยันสิทธิในการอัตลักษณ์และการแสดงออกทางเพศของเธออย่างเต็มภาคภูมิ แน่นอนว่าย่อมเกิดปัญหาตามมาอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้แม้ว่าประเทศไทยจะบังคับใช้กฎหมายห้ามเลือกปฏิบัติด้วยเหตุแห่งเพศแล้วก็ตาม แต่เพราะยังไม่มีกฎหมายว่าด้วยการรับรองอัตลักษณ์ทางเพศสภาพของบุคคลเป็นการเฉพาะ ด้วยข้อกฎหมายว่าด้วยข้าราชการพลเรือน และกฎระเบียบอีกร้อยแปดพันเก้าที่ยังคงไม่ได้รับการแก้ไขส่งผลให้ครูกอล์ฟ #ไม่สามารถออกบัตรข้าราชการใบใหม่ได้ และเรื่องนี้เกี่ยวข้องกับทั้งหน่วยงานต้นสังกัดของเธอ คือกระทรวงการศึกษาธิการ และ คุรุสภา

ครูกอล์ฟได้ยื่นเรื่องคำบัตรข้าราชการ เนื่องจากขึ้นตำแหน่งเป็นครูชำนาญการ ซึ่งทางโรงเรียนต้นสังกัดได้ดำเนินการออกหนังสือรับรองและนำส่งไปที่กลุ่มบริหารงานบุคคล สำนักงานเขตพื้นที่มัธยมศึกษาเขต 2 เมื่อวันที่ 19 มิถุนายน 2563 พร้อมกันนี้ได้แนบบัตรประจำตัวใบเก่าพร้อมกับรูปถ่ายที่ถ่ายไว้ไม่เกิน 6 เดือนก่อนวันยื่นคำขอ โดยเป็นรูปถ่ายที่ครูกอล์ฟแต่งเครื่องแบบปกติขาวหญิงเพื่อให้สอดคล้องตามเพศสภาพปัจจุบัน จำนวน 2 ใบเป็นหลักฐานประกอบว่าเธอได้เข้ารับการผ่าตัดยืนยันอัตลักษณ์ทางเพศสภาพจากชายเป็นหญิงเป็นที่เรียบร้อยแล้วตั้งแต่วันที่ 25 เมษายน 2560 ที่ผ่านมา แต่ปรากฏว่า เมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม 2563 เธอได้รับการร้องขอจากเจ้าหน้าที่กลุ่มบริหารงานบุคคล สำนักงานเขตพื้นที่มัธยมศึกษาเขต 2 #ให้เธอทำการเปลี่ยนรูปถ่ายใหม่ เนื่องจากรูปที่เธอได้ยื่นคำขอไปเมื่อวันที่ 19 มิถุนายนที่ผ่านมานั้นเป็นรูปถ่ายที่ #ขัดต่อระเบียบการแต่งกายตามที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน พุทธศักราช 2548 ด้วยเหตุผลที่ว่า #คำนำหน้านามตามเพศกำเนิดเป็น “นาย” จึงต้องแต่งกายให้สอดคล้องกับคำนำหน้านาม และทางเจ้าหน้าที่กลุ่มบริหารงานบุคคลได้อ้างถึงหนังสือราชการที่ออกโดยสำนักนายกรัฐมนตรี โดยนิติกรที่ไม่รู้จักตีความพระราชบัญญัติความเท่าเทียมระหว่างเพศในครอบคลุมกฎระเบียบที่ล้าหลัง จะว่าไป...ไม่มีข้อกฎหมายใดเขียนว่า #ห้ามมิให้มีการแต่งกายข้ามเพศ กฎหมายบอกแต่เพียงว่าหากเป็นชายให้แต่งเครื่องแบบอย่างไร หากเป็นหญิงให้แต่เครื่องแบบอย่างไร

แม้ว่าครูกอล์ฟจะได้รับการช่วยเหลือโรงเรียนต้นสังกัดของเธอช่วยส่งหนังสือชี้แจงพร้อมด้วยใบรับรองแพทย์ที่แสดงให้เห็นว่าข้าพเจ้าเป็นหญิงข้ามเพศทั้งเจตจำนง การแสดงออกทางเพศสภาพ และเพศสรีระโดยบริบูรณ์แล้ว และในวันที่ 19 มิถุนายนที่จะถึงนี้ จะครบ 2 ปีพอดิบพอดีที่เธอไม่มีบัตรประจำตัวข้าราชการให้ถือครองไว้ ส่งผลให้เธอได้รับการกระทบเทือนสิทธิอันพึงมีพึงได้โดยชอบธรรมจากการที่เธอเป็นข้าราชการครู อันเนื่องมาจากไม่มีเอกสารที่แสดงถึงการรับรองคุณวุฒิและวิชาชีพติดตัวซึ่งเป็นเอกสารที่มีความสำคัญอย่างยิ่งยวดต่อบุคคลผู้ประกอบวิชาชีพครู และในฐานะบุคคลผู้เป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐ การไม่มีบัตรประจำตัวข้าราชการ ส่งผลอย่างไรต่อเธอบ้าง...สิ่งที่กระทบต่อจิตวิญญาณของความเป็นครู สด ๆ ร้อน ๆ คือเมื่อเธอไม่สามารถหยิบยื่นความเชื่อเหลือให้กับลูกศิษย์เพื่อเข้าถึงสิทธิในการกู้ยืมเพื่อการศึกษาได้ เพราะเธอไม่มีบัตรประจำตัวข้าราชการเพื่อสำเนารับรองให้แก่ลูกศิษย์คนดังกล่าว

วิธีปฏิบัติแบบราชการไทย ที่กฎหมาย นโยบายรัฐ มันควรต้องตีความให้เข้าใจได้โดยง่ายและต้องเป็นการตีความที่บุคคลกรทุกฝายสามารถเข้าใจได้อย่างตรงกันโดยไม่ต้องแปลความอีก และเป็นความเข้าใจที่เสมอภาคและปฏิบัติอย่างทั่วถึงกลับไม่ส่งผลในทางปฏิบัติ หากเดือนแห่งความภาคภูมิใจมันมีความหมาย

ใครจะเป็นผู้รับผิดชอบต่อสิ่งที่ครูกอล์ฟต้องแบกรับมาตลอดระยะเวลา 2 ปีที่เธอเป็นเสมือนข้าราชการเถื่อนอันเนื่องจากเหตุที่นาดาได้สาธยายไปหมดแล้วข้างต้น กระทรวงศึกษาธิการ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) คุรุสภา
สุดท้ายนี้ให้ภาพมันเล่าเรื่อง ความสุขจากการได้เป็นตัวของตัวเองมันส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของคนข้ามเพศเช่นครูกอล์ฟอย่างไร และภายใต้ความบีบคั้น กีดกันการแสดงออกตามเพศสภาพของเธอ ครูกอล์ฟยังคงมุมานะสร้างผลงานพิสูจน์ได้จาก #ครูดีใจดวงใจ #ภาพลูกศิษย์ลูกหาที่ห้อมล้อมเธอด้วยความรักและชื่นชมม หากไม่ติดเรื่องของสิทธิส่วนบุคคลแล้ว นาดาอยากให้ทุกคนได้เห็นว่าใบหน้าที่ยิ้มแย้มเต็มเปี่ยมไปด้วยความสุขและความรักลูกศิษย์มีต่อครูกอล์ฟมันได้ตอบแทนพวกเราหมดทุกคนแล้วว่า... #ข้าราชการครูข้ามเพศคือแม่พิมพ์ของชาติได้อย่างสง่างาม

ป.ล. เมื่อวันที่ 15 มกราคม ที่ผ่านมา สมาคมฟ้าสีรุ้งแห่งประเทศไทยได้ให้การสนับสนุนครูกอล์ฟในการยื่นคำร้องต่อคณะกรรมการวินิจฉัยการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่างเพศ โดยมีผู้อำนวยการกองส่งเสริมความเท่าเทียมระหว่างเพศ คุณกรรณิการ์ เจริญรักษ์ Kannika Charoenluk เป็นผู้รับคำร้องไว้ด้วยตัวท่านเอง