ความเครียดสะสม ภาวะอันตราย เสี่ยงฆ่าตัวตาย

ความเครียด (Stress) ภาวะที่สามารถเกิดขึ้นได้กับทุกคน ปัจจุบันนี้พบว่า คนส่วนใหญ่มักมีอาการเครียดสะสม อันเนื่องมาจากการใช้ชีวิตที่ตึงเครียด ความรู้สึก ที่ถูกบีบคั้น บางรายมีความกดดันมาก มีความคาดหวังในชีวิตสูง ซึ่งพอไม่ได้เป็นไปตามที่คาดหวัง ทำให้มีอาการเครียดสะสมโดยไม่รู้ตัว โดยทั่วไปแต่ละคนจะมีวิธีการปรับตัวให้ผ่านพ้นไปได้ขึ้นกับทักษะการจัดการความเครียดของแต่ละบุคคล แต่ในบางคนที่เกิดความเครียดและหาทางระบายออกไม่ได้ หรือเครียดบ่อย ๆ กลายเป็นความทุกข์ทรมาน ในบางรายอาจจะพัฒนาเป็นโรคซึมเศร้า (Depressive disorder) หรือ โรควิตกกังวล (Anxiety disorders) ได้ในอนาคต

การสังเกตความเครียดเบื้องต้น

• พฤติกรรมการนอนที่เปลี่ยนไป เช่น นอนไม่หลับ ตื่นเร็วเกินไป หรือ ชอบตื่นกลางดึก ความเครียดอาจส่งผลให้นอนไม่หลับ หากนอนไม่หลับเป็นเวลานาน จะส่งผลต่อสุขภาพกายและใจโดยรวมจนเริ่มมีภาวะซึมเศร้า หรือ ความเครียดรุนแรง

• พฤติกรรมเปลี่ยนไป ไม่ร่าเริง นิ่งเงียบ ไม่พูดคุย  เบื่อหน่าย ปิดกั้นตัวเอง หน้าตาเศร้าหมอง ความต้องการทางเพศลดลง

• เศร้าหมอง วิตกกังวล ผู้ที่มีความเครียดมักจะรู้สึกเศร้า ไม่มีความสุข วิตกกังวลกับเรื่องต่าง ๆ จนแสดงออกทางสีหน้า ท่าทาง คำพูด

• ความเครียดอาจแสดงออกเป็นอาการทางกาย เช่น หายใจถี่ขึ้น หรือ “กลั้นหายใจ” โดยไม่รู้สึกตัว  ปวดท้อง อาเจียน ปวดศีรษะ

• ในกรณีรุนแรงผู้ป่วยอาจจะพูดว่าอยากตาย ผู้ที่มีความเครียดสะสมมาก ๆ อาจมีอาการเครียดจนอยากตาย บางครั้งอาจฟังเหมือนเป็นการพูดเล่น ดังนั้นจึงควรใส่ใจผู้พูดให้มากขึ้น ไม่ว่าจะพบการตัดพ้อในโลกโซเชียล หรือ พูดลอย ๆ

การดูแลตนเองเมื่อรู้สึกเครียด

• พยายามวิเคราะห์หาสาเหตุที่ทำให้เครียด และ แก้ปัญหาที่ต้นเหตุนั้น

• ออกกำลังกายครั้งละ 30 นาที อย่างน้อยสัปดาห์ละ 5 วัน

• นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ

• กินอาหารที่มีประโยชน์ หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มกระตุ้นประสาท

• พบปะเพื่อนฝูง พูดคุยในเรื่องที่สร้างเสียงหัวเราะ และ ระบายปัญหาต่าง ๆ (หากเพื่อนรับฟัง)

• จัดการสิ่งแวดล้อมให้น่าอยู่ เช่น จัดบ้าน โต๊ะทำงานให้ผ่อนคลาย ปลูกต้นไม้เล็ก ๆ จัดแจกันดอกไม้สร้างความสดชื่น

• บำบัดตัวเองง่าย ๆ ด้วยสิ่งที่ชอบ เช่น ดูหนัง ฟังเพลง วาดภาพ อ่านหนังสือ ออกไปหาสถานที่ผ่อนคลาย เช่น ไปเที่ยวทะเล ไปเดินห้างสรรพสินค้า ไปสวนสาธารณะ

ความเครียดเกิดขึ้นได้กับทุกคน ทุกเพศ ทุกวัย หลายคนสามารถจัดการความเครียดได้ด้วยตนเอง บางคนมีคนใกล้ชิดให้พูดคุยผ่อนคลาย แต่สำหรับคนที่ไม่สามารถจัดการกับความเครียดได้ จนรบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน ทั้งของตนเองและผู้อื่น ควรพบจิตแพทย์เพื่อรับการปรึกษาและรักษาอย่างถูกวิธี