SME เจ๊งทั้งระบบแบบไม่มีทางแก้ เพราะปรับตัวไม่ทันเอง

ทำไม SME ไทย ถึงเจ๊งทั้งระบบ เพราะคนติดการซื้อของออนไลน์ หรือเพราะปรับตัวไม่ทันกันแน่ ?

ปัจจัยที่ทำให้ร้านค้า SME ประสบปัญหาจากพฤติกรรมผู้บริโภคที่เปลี่ยนไปสู่ช้อปปิ้งออนไลน์มาจากการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมผู้บริโภค นับจากช่วงหลังโควิดเป็นต้นมา หลายคนไม่สังเกตถึงความเปลี่ยนแปลงนั้น และยังคิดว่าการซื้อของออนไลน์คือเรื่องชั่วคราว คิดว่าพอการระบาดของโควิดหมดไป คนน่าจะกลับมาซื้อออฟไลน์เหมือนเดิม นี่คือ การวิเคราะห์ที่ผิดพลาดที่สุด 

แท้จริงแล้ว ผู้บริโภคไม่คิดเปลี่ยนกลับไปซื้อของออฟไลน์แบบเดิมอีกต่อไป แต่ผู้บริโภคส่วนใหญ่กลับหันมาซื้อสินค้าผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ (เช่น Lazada, Shopee, TikTok Shop) มากขึ้นตลอดไปต่างหาก เพราะความสะดวก ราคาถูก และมีโปรโมชันบ่อย  นี่คือ เหตุผลสำคัญ ที่ SME ปรับอย่างไรก็ช่วยไม่ได้

ผมคือหนึ่งในนั้น ทุกวันนี้ผม "เสพติดช้อปปิ้งออนไลน์" ความคิดผมคือจะซื้อของออนไลน์ทุกอย่างที่มีในลาซาด้า แล้วมันก็มีทุกอย่างจริงๆ เริ่มจากของราคาไม่กี่บาท ไปจนถึงของราคาหลักหมื่นหลักแสน ผมไว้ใจลาซาด้าหรือแพลตฟอร์มอื่นๆมากกว่าการซื้อของตามร้านค้าทั่วไปเสียอีก เพราะว่า ผมจะศึกษารายละเอียดก่อนล่วงหน้า จนรู้ทุกอย่างของรายละเอียดสินค้าบนโลกใบนี้ และไม่ต้องพึ่งพาพนักงานขายมาให้ข้อมูล เรารู้มากกว่าพนักงานขายเสียอีก และซื้อเฉพาะแบรนด์ชั้นนำเท่านั้น ไม่ซื้อของไม่มีแบรนด์เด็ดขาด เว้นแต่ของนั้นถูกกว่ามากๆ หรือมีความคุ้มค่ากว่านั่นเอง 

ผมถูกกระตุ้นด้วยโปรโมชัน แฟลชเซลล์ และระบบแนะนำสินค้า ทำให้ซื้อของบ่อยขึ้น จากเดือนละครั้ง กลายเป็นทุกวันนี้ ผมซื้อทุกวันจริงๆ จนพนักงานส่งของรู้จักบ้านผม  มันได้แบรนด์ตรงใจไฮโซ แถมราคาถูกกว่าตั้งแต่ระดับ 20-50% เลยทีเดียว ทำให้เราฉลาดขึ้นมากด้วย ดีกว่าจะไปซื้อของที่เหมือนกันทุกประการ แต่ราคาแพงกว่า 20-50% เป็นไหนๆ ถูกไหมครับ แถมไม่มีสินค้าปลอม เพราะซื้อจากโรงงานผลิตเจ้าของแบรนด์โดยตรงนั่นเอง

เออจริงๆ ผมไม่สนใจหรอกว่า ร้านค้าปลีก sme จะเจ๊งหรือไม่ มันไม่ใช่เรื่องของผม จริงๆมันก็สมควรเจ๊งอยู่แล้ว เพราะขายของเหมือนกันแต่ราคาแพงกว่าได้ไง เพราะไปรับมาจากโรงงานผลิตอีกที มันจะถูกกว่าได้ยังไง ตัวอย่าง SME ที่ได้รับผลกระทบเช่น ร้านขายเสื้อผ้าเล็กๆ ลูกค้าหันไปซื้อเสื้อผ้าราคาถูกจากแบรนด์ออนไลน์หรือของจากจีน  ทำให้ยอดขายหน้าร้านลดลง 50-70% ในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา 

ทางออกสำหรับ SME มันไม่มีทางเลือกอื่น เพราะแก้ได้ยาก ที่สำคัญ ผมจะซื้อแค่ออนไลน์เท่านั้น ร้านค้าต้องปรับตัวเอง ไม่ใช่ผมต้องปรับตัว อาจจะปรับตัวเช่นว่า เน้นจุดแข็งเฉพาะตัว ขายสินค้าเฉพาะทาง (เช่น อาหารท้องถิ่น งานหัตถกรรม) หรือสร้าง Story telling เพื่อดึงดูดลูกค้า (เช่น ความเป็นชุมชน เอกลักษณ์ท้องถิ่น) อะไรก็ได้ เป็นต้น

แต่เอาจริงๆ นะ จะปรับตัวแค่ไหน ผมก็ซื้อแต่ออนไลน์อยู่ดีแหละครับ แล้วก็ไม่ได้อินของ OTOP ไทยด้วย เพราะมันดูเชยเมื่อเทียบกับของ OTOP จากต่างประเทศ แถมราคาก็แพงกว่า โลกเราเปิดกว้างแล้ว ดังนั้น ร้านค้าจะปรับตัวอย่างไร ผมก็ไม่ได้สนใจ ผมจะเลือกที่คุ้มค่ากับผมพอ ใครจะเจ๊งก็ไม่ใช่เรื่องที่ผมต้องสนใจ จริงไหมครับ