เปิดโปงเบื้องลึกการปราบปรามนิยายวายในจีน

เผยเบื้องลึกการปราบปรามนิยายวายในจีน: เมื่อวรรณกรรมสั่นคลอนนโยบายรัฐ

เมื่อวันที่ 10 มิถุนายน 2025 ข่าวการจับกุมนักเขียนนิยายในเมืองหลานโจว มณฑลกานซู่ ทางตะวันตกเฉียงเหนือของจีน ได้รับความสนใจเป็นอย่างมาก โดยเป้าหมายของการจับกุมครั้งนี้คือ นักเขียนนิยายวาย หรือที่ชาวจีนเรียกว่า 'ตันเหม่ย' (耽美) ซึ่งหมายถึงนิยายที่เกี่ยวข้องกับความรักระหว่างชายรักชาย เหตุการณ์นี้มีความคล้ายคลึงกับการจับกุมนักเขียนในมณฑลอันฮุยเมื่อเดือนธันวาคม 2024 ที่ผ่านมา ก่อให้เกิดคำถามที่สำคัญว่าเหตุใดรัฐบาลจีนจึงดำเนินมาตรการปราบปรามวรรณกรรมประเภทนี้อย่างต่อเนื่อง

ทำไมนิยายวายจึงกลายเป็นเป้าหมาย?

 คำตอบของคำถามนี้มีความซับซ้อนและเชื่อมโยงกับนโยบายสำคัญของรัฐบาลจีนหลายประการ:

• วิกฤตการณ์ประชากรและการส่งเสริมการมีบุตร: ปัจจุบัน จีนกำลังเผชิญกับวิกฤตอัตราการเกิดที่ลดลงอย่างต่อเนื่อง โดยในปี 2024 อัตราการเกิดอยู่ที่เพียง 6.77% ซึ่งเป็นตัวเลขที่น่าเป็นห่วง รัฐบาลจีนจึงเร่งผลักดันนโยบายเพื่อเพิ่มจำนวนประชากรและการมีบุตร การปราบปรามนิยายวายถูกมองว่าเป็นการควบคุมค่านิยมและการแสดงออกทางเพศของประชาชน โดยรัฐบาลมุ่งเน้นส่งเสริมภาพลักษณ์ของ "ชายแท้-หญิงแท้" ที่ควรแต่งงานและมีบุตรเพื่อสืบสกุล เพื่อแก้ไขปัญหาจำนวนประชากรที่ลดลงในแต่ละปี

• ควบคุมค่านิยมทางเพศและบทบาททางสังคม: บางแหล่งข้อมูลชี้ว่า นิยายวายอาจมีส่วนในการส่งเสริมการรักร่วมเพศ โดยเฉพาะในกลุ่มเยาวชน ซึ่งรัฐบาลมองว่าอาจนำไปสู่การเบี่ยงเบนจากค่านิยมดั้งเดิมที่เน้นความสัมพันธ์ชาย-หญิงเพื่อการสืบพันธุ์ นอกจากนี้ การปราบปรามนิยายวายยังเชื่อมโยงกับบทบาทของสตรีในสังคมจีน ผู้เขียนและผู้อ่านนิยายวายส่วนใหญ่เป็นผู้หญิง รัฐบาลจีนอาจมองว่าวรรณกรรมประเภทนี้เป็นพื้นที่ที่สตรีใช้ในการเผยแพร่ค่านิยมและบทบาทที่แตกต่างไปจากขนบเดิม เช่น การเป็นแม่บ้านแม่เรือน หรือภรรยาที่ดี การอ่านหรือเขียนนิยายวายจึงอาจถูกตีความว่าเป็นการทำให้ผู้หญิงออกห่างจากบทบาทความเป็นแม่ที่รัฐบาลต้องการส่งเสริม

มุมมองที่แตกต่างในสังคมจีน

 เหตุการณ์ดังกล่าวได้ก่อให้เกิดปฏิกิริยาทั้งการสนับสนุนและการต่อต้านในสังคมจีน:

• ฝ่ายสนับสนุน: มองว่านิยายวายบางส่วนเป็นสื่อลามกอนาจารที่ไม่มีการจัดระดับเนื้อหาอย่างเหมาะสม ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อเยาวชน จึงเห็นด้วยกับการดำเนินการของภาครัฐ

• ฝ่ายไม่สนับสนุน: วิจารณ์ข้อกฎหมายของจีนว่าขาดความชัดเจนในการพิจารณาว่าสื่อใดเป็นสื่อลามก มองว่าเป็นแนวคิดที่ล้าสมัยและไม่ทันยุคสมัย ประชาชนบางกลุ่มเรียกร้องให้มีการปรับปรุงกฎหมายให้ทันสมัยยิ่งขึ้น โดยควรพิจารณาการเข้าถึงสื่อของเยาวชนและจัดระบบให้เหมาะสม แทนที่จะใช้บทลงโทษที่รุนแรงต่อนักเขียน ซึ่งถูกมองว่าเกินกว่าเหตุและร้ายแรงกว่าบทลงโทษของผู้ก่ออาชญากรรมร้ายแรงบางประเภทเสียอีก

บทสรุป

 การปราบปรามนิยายวายในจีนสะท้อนให้เห็นถึงความพยายามของรัฐบาลในการควบคุมทั้งประชากร ค่านิยมทางสังคม และบทบาททางเพศของประชาชน อย่างไรก็ตาม ประเด็นนี้ยังคงเป็นที่ถกเถียงและก่อให้เกิดคำถามมากมายเกี่ยวกับเสรีภาพในการแสดงออกและบทบาทของวรรณกรรมในสังคมยุคใหม่