[ประชาชนทั่วไป] เจาะลึก.....ร่างทรง

- ร่างทรง คือคนที่มีความคิดและพฤติกรรมแปลกๆ เชื่อในไสยศาสตร์ ต้องการแสดงอิทธิฤทธิ์ เช่น อมควันธูป เดินลุยไฟ เหยียบหนาม เสกของ จัดสร้างวัตถุมงคล ทำนายทายทัก รักษาโรค ทำไสยศาสตร์ เล่นของดำ โดยส่วนใหญ่มักจะอ้างเทพเจ้า เพื่อสร้างความน่าเชื่อถือและทำให้ดูยิ่งใหญ่เหนือมนุษย์

- ในทางประสาทวิทยา-จิตเวช ถือว่าเป็นความผิดปกติของความคิด (Disturbance of thinking) ลักษณะเป็นความผิดปกติของเนื้อหาความคิด (Disturbance of content of thought) – มีอาการหลงผิด (Delusion) ซึ่งความเชื่อนี้ไม่ได้เกิดจากความบกพร่องของสติปัญญาหรือความเชื่อตามสังคมนั้นๆ โดยไม่สามารถแก้ไขความเชื่อนี้ได้ด้วยเหตุผลหรือหลักฐานใดๆ ซึ่งกลุ่มร่างทรงก็จะถือว่าอยู่ในกลุ่ม หลงว่าตัวเองมีอำนาจ (Delusion of grandeur) คือหลงว่าตัวเองสำคัญ มีอำนาจ เป็นบุคคลสำคัญ

- โดยการหลงคิดอาจเกิดจากความผิดปกติของอารมณ์ ความผิดปกติของบุคลิกภาพ โรคจิตเภท

1. ผู้ป่วยที่ความผิดปกติของอารมณ์อย่างรุนแรง อาจทำให้เกิดอาการหลงผิดได้ แต่การหลงผิดนั้นเนื้อหาต้องมีการสอดคล้องกับอารมณ์  (mood-congruent delusion)เช่น ผู้ป่วยที่มีอารมณ์เศร้ารุนแรงร่วมกับหลงผิดว่าตนเองได้ตายไปแล้ว

2. ผู้ที่มีบุคลิกภาพที่มีความคิดแปลกๆ (Schizotypal personality disorder) จะมีกระบวนการคิด การรับรู้ที่แปลกประหลาดและมีพฤติกรรมที่แปลกๆเข้าใจยาก คนกลุ่มนี้มักใช้กลไกทางจิต เช่น Projection – คือ การเอาความรู้สึกของตนเองไปให้ผู้อื่น เช่น คิดว่าเขาเป็นคนขี้อิจฉาเรา ทั้งที่จริงๆ ผู้ป่วยอิจฉาเขา เป็นต้น กับ มีความ Fantasy – คือ การสร้างจินตนาการ ซึ่งผู้ป่วยจะมีความสุขกับจินตนาการนั้น ..... ผู้ป่วยจะมีความเชื่อในสิ่งที่เหนือความจริง ไสยศาสตร์ พูดจา แต่งกายแปลกๆ ไม่รู้จักควบคุมอารมณ์ อาจมีคนคบน้อย กลัวการเข้าสังคม แต่ถ้าเมื่อคุ้นเคยกับคนที่สนิท หรือ อะไรที่ทำแล้วก็อาจจะมั่นใจในสิ่งที่ทำได้

3. ผู้ป่วยกลุ่มโรคจิตเภท (Schizophrenia) ผู้ป่วยมีอาการหลงผิดว่ามีอำนาจ (Delusion of grandeur) ร่วมกับ มีอาการประสาทหลอน (Hallucination) – คือ การรับรู้โดยปราศจากสิ่งเร้า เช่น ภาพหลอน หูแว่ว ร่วมด้วย ในการวินิจฉัยต้องไม่มีโรคทางกาย พิษจากยาหรือสารเสพย์ติด โดยอาการเป็นต่อเนื่องนานกว่า 6 เดือน และอาการนั้นส่งผลให้เกิดปัญหาการทำงาน หรือ การดูแลตัวเอง

*** ร่างทรงที่ยังสามารถทำกิจวัตรประจำวันดูแลตัวเองได้ปกติ น่าจะเข้าได้กับการมีบุคลิกภาพแบบ (Schizotypal personality disorder) มากที่สุด อนึ่ง ร่างทรงอาจเกิดจากคนปกติที่แกล้งทำได้ เช่นกัน

- สาเหตุที่ทำให้เกิด ....ผู้ป่วยกลุ่มที่มีความคิดแปลกๆ (Schizotypal personality disorder) และ ผู้ป่วยกลุ่มโรคจิตเภท (Schizophrenia) ยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัด แต่จากการศึกษาพบว่าน่าจะมีปัญหาในแง่ของทั้งโครงสร้างระบบประสาทในสมองและสารสื่อประสาท เช่น มีสมองส่วนหน้า (prefrontal) ที่ช่วยควบคุมพฤติกรรมเล็กลง และสมองระบบลิมบิก (limbic) ส่วนที่รับความรู้สึกทางอารมณ์ มีขนาดเล็กกว่าคนปกติ ใยสมองที่เชื่อมระหว่างสมองก็ลดลงด้วย ส่วนสารสื่อประสาทที่ผิดปกติชัดเจน คือ dopamine เพิ่มใน mesolimbic tract ทำให้เกิดอาการด้านบวก เช่น อาการหลงผิด อาการหลอน 

- การรักษา ในกลุ่มนี้ถ้าเป็น ความผิดปกติทางบุคลิกภาพ (Schizotypal personality disorder) ใช้การทำจิตบำบัดเป็นหลัก ซึ่งมีความยากในการจัดการเนื่องจากผู้ป่วยมักไม่ค่อยให้ความร่วมมือ ไม่อยากพบแพทย์ แต่ต้องค่อยๆให้เวลาในการรักษา ในรายที่มีอาการประสาทหลอนร่วมด้วยพิจารณาใช้ยาต้านจิตเภท Antipsychotic

Pic credit -http://www.rebelcircus.com/blog/schizophrenia-what-its-really-like-to-live-with-this-chronic-mental-illness …….By Michelle Soriano

Neurologist P

ที่มา https://www.facebook.com/share/p/175thHCAxB/?mibextid=wwXIfr