ย้อนรอย 3,700 ปี พลิกประวัติศาสตร์มนุษยชาติกับการค้นพบ "การร่วมประเวณีในครอบครัว" ที่เก่าแก่ที่สุด

ความเชื่อเรื่องข้อห้ามในการแต่งงานกันเองในหมู่ญาติสนิท (Incest Taboo) เป็นรากฐานสำคัญของสังคมมนุษย์มาอย่างยาวนาน แต่การค้นพบทางโบราณคดีล่าสุดที่ทางตอนใต้ของอิตาลีได้สั่นคลอนความเข้าใจเดิมๆ เมื่อนักวิทยาศาสตร์ได้พบหลักฐานทาง DNA ที่ยืนยันถึงการร่วมประเวณีระหว่าง "พ่อกับลูกสาว" ซึ่งถือเป็นหลักฐานที่ชัดเจนและเก่าแก่ที่สุดเท่าที่เคยมีการบันทึกมา

ทีมนักวิจัยได้ตีพิมพ์ผลงานในวารสาร Communications Biology หลังจากวิเคราะห์โครงกระดูกมนุษย์ยุคสัมฤทธิ์ (ประมาณ 1,780 - 1,380 ปีก่อนคริสตกาล) ที่ขุดพบในถ้ำ Grotta della Monaca แถบแคว้นคาลาเบรีย ประเทศอิตาลี แม้สภาพโครงกระดูกจะแตกหักไปตามกาลเวลา แต่เทคโนโลยีการวิเคราะห์ DNA สมัยใหม่ช่วยให้ระบุเพศและสายสัมพันธ์ทางสายเลือดได้อย่างแม่นยำ

จากการตรวจสอบดัชนี ROH (Runs of Homozygosity) ซึ่งเป็นตัววัดความใกล้ชิดทางพันธุกรรมของพ่อแม่ พบว่ามีร่างของเด็กชายวัยรุ่นคนหนึ่งมีค่า ROH สูงผิดปกติจนน่าตกใจ เมื่อเทียบกับบุคคลอื่นอีก 18 คนในสุสานเดียวกัน

ผลการวิเคราะห์ยืนยันว่า พ่อของเด็กชายคนนี้คือชายวัยกลางคนที่ถูกฝังอยู่ในสุสานเดียวกัน แต่สิ่งที่น่าเหลือเชื่อกว่านั้นคือ แม่ของเด็กชาย (ซึ่งไม่พบร่างในสุสาน) คือ "ลูกสาวแท้ๆ" ของชายผู้นั้น

การพบความสัมพันธ์แบบ "ญาติลำดับที่หนึ่ง" (First-degree relative) เช่น พ่อ-ลูก หรือ แม่-ลูก ถือว่าหาได้ยากยิ่งในบันทึกทางโบราณคดี แม้ในราชวงศ์อียิปต์โบราณจะมีการแต่งงานกันในหมู่พี่น้อง แต่การพบหลักฐานพ่อ-ลูกสาวที่มีความชัดเจนเช่นนี้ถือเป็นกรณีแรกและรุนแรงที่สุดเท่าที่เคยพบมา

โดยปกติแล้ว การข้ามสายเลือดในระดับใกล้ชิดเช่นนี้มักนำมาซึ่งโรคทางพันธุกรรมที่รุนแรงหรือความพิการ แต่จากการตรวจสอบพันธุกรรมของเด็กชายคนนี้ นักวิจัยกลับไม่พบร่องรอยของโรคทางพันธุกรรมที่หายากใดๆ การค้นพบนี้สะท้อนบทเรียนสำคัญ 2 ประการ:

1. ความสมบูรณ์ทางร่างกายไม่ได้การันตีสายเลือด: แม้ร่างกายจะดูปกติ แต่ไม่ได้หมายความว่าไม่ได้เกิดจากการร่วมประเวณีในครอบครัว

2. โครงสร้างสังคมยุคโบราณ: การกระทำนี้อาจเป็นข้อยกเว้นที่เกิดขึ้นจากเหตุผลทางสังคมหรือความเชื่อบางอย่างที่เรายังไม่เข้าใจ ซึ่งท้าทายสมมติฐานเดิมที่ว่ามนุษย์โบราณหลีกเลี่ยงการผสมพันธุ์ในครอบครัวอย่างเคร่งครัด

การค้นพบนี้ไม่ได้เป็นเพียงการเปิดเผยเรื่องราวส่วนตัวของครอบครัวหนึ่งเมื่อเกือบ 4,000 ปีก่อน แต่ยังเป็นจิ๊กซอว์ชิ้นสำคัญที่ช่วยให้นักมานุษยวิทยาเข้าใจถึงความซับซ้อนของพฤติกรรมมนุษย์และวิวัฒนาการทางสังคมที่อาจมีความยืดหยุ่นหรือซับซ้อนกว่าที่เราเคยจินตนาการไว้