ทำไมหลายคนชอบฟอกเงินผ่านงานศิลปะ?

เมื่อพูดถึง "การฟอกเงิน" หลายคนอาจนึกถึงธุรกิจคาสิโน ร้านอาหาร หรืออสังหาริมทรัพย์ แต่รู้หรือไม่ว่า งานศิลปะ ก็เป็นอีกหนึ่งสินทรัพย์ที่ถูกพูดถึงอยู่บ่อยครั้งว่าอาจถูกนำมาใช้ในการฟอกเงิน

แล้วทำไมต้องเป็นภาพวาดหรือประติมากรรม

เพราะงานศิลปะไม่มี "ราคาที่ถูกต้อง" เพียงราคาเดียว

ต่างจากทองคำหรือหุ้นที่มีราคาตลาดชัดเจน งานศิลปะแต่ละชิ้นมีมูลค่าตามความพึงพอใจของผู้ซื้อและผู้ขาย ภาพเดียวกันอาจมีคนมองว่ามีค่าเพียงหลักหมื่น ขณะที่อีกคนยอมจ่ายหลายสิบล้านบาท

ความยืดหยุ่นด้านราคานี้ ทำให้การกำหนดมูลค่าสูงหรือต่ำกว่าความเป็นจริงทำได้ง่ายกว่าสินทรัพย์ประเภทอื่น

ภาพหนึ่งภาพ อาจมีมูลค่าหลายร้อยล้านบาท

งานศิลปะเป็นสินทรัพย์ที่มีมูลค่าสูง แต่มีขนาดเล็ก ขนส่งและจัดเก็บได้สะดวกกว่าการขนเงินสดจำนวนมาก จึงสามารถใช้เป็นตัวแทนของมูลค่ามหาศาลได้

บางตลาดซื้อขายโดยไม่เปิดเผยตัวตน

ในบางประเทศ การซื้อขายผ่านตัวแทนหรือบริษัทตัวกลาง ทำให้ไม่จำเป็นต้องเปิดเผยผู้ซื้อหรือผู้ขายต่อสาธารณะ ส่งผลให้การติดตามเส้นทางเงินทำได้ยากขึ้น หากไม่มีการตรวจสอบที่เข้มงวด

เปลี่ยนเงินผิดกฎหมายให้ดูเหมือนรายได้ปกติ

ตัวอย่างเช่น ผู้กระทำผิดนำเงินที่ได้มาโดยผิดกฎหมายไปซื้องานศิลปะ แล้วขายต่อในภายหลัง เมื่อได้รับเงินจากการขาย ก็สามารถอ้างได้ว่าเป็นกำไรจากการลงทุนในงานศิลปะ ทำให้ที่มาของเงินดูถูกกฎหมายมากขึ้น

แต่ไม่ได้หมายความว่างานศิลปะทุกชิ้นเกี่ยวข้องกับการฟอกเงิน

ในความเป็นจริง ตลาดศิลปะส่วนใหญ่ดำเนินธุรกิจอย่างถูกต้องตามกฎหมาย นักสะสมซื้อผลงานเพราะชื่นชอบ ศิลปินสร้างผลงานจากความคิดสร้างสรรค์ และนักลงทุนมองว่างานศิลปะเป็นสินทรัพย์ระยะยาว

ปัจจุบัน หลายประเทศจึงออกกฎหมายให้แกลเลอรี บ้านประมูล และผู้ค้าศิลปะต้องตรวจสอบตัวตนลูกค้า รวมถึงรายงานธุรกรรมที่น่าสงสัย เพื่อลดการใช้ตลาดศิลปะเป็นช่องทางฟอกเงิน