ชวนคิดเล่นๆ หากไทยนำ Sex Worker เข้าระบบถูกกฎหมาย รัฐจะเก็บภาษีเพิ่มได้กี่บาท?

เมื่อพูดถึง “Sex Worker” หรือผู้ให้บริการทางเพศ หลายคนมักมองเรื่องนี้ในมุมศีลธรรม สังคม หรือกฎหมาย แต่มีอีกมุมหนึ่งที่หลายประเทศนำมาพิจารณาคือ มุมเศรษฐกิจและการจัดการระบบ

คำถามคือ ถ้าวันหนึ่งประเทศไทยเปลี่ยนจากการปล่อยให้อุตสาหกรรมนี้อยู่นอกระบบ มาเป็นระบบถูกกฎหมาย รัฐจะมีรายได้เพิ่มขึ้นจากภาษีมากแค่ไหน?

 

ธุรกิจที่มีอยู่จริง แต่รัฐแทบเก็บรายได้ไม่ได้

แม้การค้าบริการทางเพศจะผิดกฎหมายในประเทศไทย แต่ในทางปฏิบัติยังมีธุรกิจลักษณะนี้ดำรงอยู่ ทั้งในรูปแบบสถานบริการ บาร์ ร้านนวดบางประเภท ไปจนถึงการติดต่อผ่านช่องทางออนไลน์

ปัจจุบันมีการประเมินว่าอุตสาหกรรมบริการทางเพศไทยมีมูลค่าประมาณ 6.4 พันล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี หรือราว 2 แสนกว่าล้านบาทต่อปี แต่เนื่องจากอยู่นอกระบบ ทำให้รัฐไม่สามารถจัดเก็บภาษีได้เต็มที่เหมือนธุรกิจทั่วไป

 

ลองจินตนาการว่า หากกิจกรรมเหล่านี้ถูกนำเข้าสู่ระบบ จะเกิดอะไรขึ้น?

สมมติฐาน: ถ้าเก็บ VAT 7%

สมมติว่าอุตสาหกรรมนี้มีมูลค่า 230,000 ล้านบาทต่อปี

หากสามารถเก็บภาษีมูลค่าเพิ่ม 7% ได้

230,000 ล้านบาท × 7%

= ประมาณ 16,100 ล้านบาทต่อปี

แต่ในความเป็นจริง รัฐอาจไม่สามารถเก็บได้เต็มจำนวน เพราะอาจมีผู้ประกอบการบางส่วนยังอยู่นอกระบบ และอาจมีการออกแบบภาษีเฉพาะเพื่อไม่ให้ภาระสูงเกินไป

 

ภาษีเงินได้จากแรงงาน

ลองสมมติว่ามีผู้ให้บริการทางเพศ 250,000 คน

มีรายได้เฉลี่ย 30,000 บาทต่อเดือน

รายได้รวมต่อปีคือ

250,000 × 30,000 × 12

= 90,000 ล้านบาท

หากมีระบบภาษีที่ทำให้เสียภาษีเฉลี่ยประมาณ 5%

รัฐอาจมีรายได้เพิ่มประมาณ

4,500 ล้านบาทต่อปี

 

รายได้ไม่ได้มาจากคนทำงานเพียงอย่างเดียว

หากถูกนำเข้าสู่ระบบ สิ่งที่รัฐอาจจัดเก็บได้ยังมีมากกว่าภาษีรายได้ เช่น

• ค่าธรรมเนียมใบอนุญาต

• ภาษีจากสถานประกอบการ

• ภาษีธุรกิจ

• รายได้จากธุรกิจท่องเที่ยวที่เกี่ยวข้อง

• เงินสมทบประกันสังคม

ดังนั้น หากมีการจัดระบบเต็มรูปแบบ รายได้รัฐอาจอยู่ในระดับ หลักหมื่นล้านบาทต่อปี

 

แต่เหตุผลสำคัญไม่ใช่แค่เรื่องเงิน

การถกเถียงเรื่องการทำให้ Sex Worker ถูกกฎหมาย ไม่ควรมองเพียงว่า “รัฐจะได้เงินเท่าไร”

เพราะประเด็นใหญ่กว่าคือ

การทำให้คนที่อยู่ในอาชีพนี้ได้รับการคุ้มครองมากขึ้น

เช่น

• ลดการค้ามนุษย์

• ลดการเอารัดเอาเปรียบจากนายหน้า

• เข้าถึงการตรวจสุขภาพ

• มีสิทธิแรงงาน

• สามารถแจ้งเหตุเมื่อถูกทำร้ายหรือถูกบังคับได้

ในหลายประเทศที่เลือกใช้แนวทางควบคุมแทนการผลักให้อยู่ใต้ดิน เป้าหมายไม่ได้มีแค่การหารายได้ แต่คือการทำให้รัฐสามารถเข้าไปกำกับดูแลได้

 

คำถามที่ประเทศไทยต้องคิด

ประเด็นจึงไม่ใช่แค่คำถามว่า

“เราควรเก็บภาษีจาก Sex Worker หรือไม่?”

แต่คือ

“การปล่อยให้อุตสาหกรรมขนาดใหญ่ดำรงอยู่แบบผิดกฎหมาย ทำให้สังคมปลอดภัยขึ้นจริงหรือไม่?”

เพราะบางครั้ง การทำให้ถูกกฎหมายไม่ได้หมายความว่ารัฐสนับสนุนอาชีพนั้น แต่หมายถึงการยอมรับความจริงที่มีอยู่ และสร้างกติกาเพื่อควบคุม ลดผลกระทบ และคุ้มครองคนที่เกี่ยวข้อง

สุดท้าย หากประเทศไทยจะมีการเปลี่ยนแปลงเรื่องนี้ สิ่งสำคัญที่สุดอาจไม่ใช่จำนวนเงินภาษีที่เพิ่มขึ้น แต่คือการออกแบบระบบที่ป้องกันการแสวงหาประโยชน์จากมนุษย์ และทำให้ทุกคนอยู่ภายใต้กฎหมายอย่างเท่าเทียม