เมื่อความอยากสวยพาไปไกล เปิด 4 วิธีบำรุงผิวที่ชวนขนลุก

หลายคนอยากดูดีขึ้น ไม่ว่าจะเพื่อเพิ่มความมั่นใจหรือเพราะอยากลองกระแสความงามใหม่ ๆ แต่เมื่อมองย้อนกลับไปจะพบว่า บางวิธีที่มนุษย์นำมาใช้เพื่อความสวยงามนั้นแปลกและชวนขนลุกจนแทบไม่น่าเชื่อว่าจะมีคนยอมทำจริง

บางวิธีอาจมีแนวคิดหรือสารสำคัญที่นำไปศึกษาต่อได้ แต่ไม่ได้หมายความว่าวิธีนั้นจะปลอดภัยหรือให้ผลตามคำโฆษณา โดยเฉพาะบริการที่ใช้สัตว์มีชีวิต น้ำร่วมกัน หรือผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมจากเนื้อเยื่อของคนและสัตว์

1. แช่ตัวในอ่างปลาไหล

หนึ่งในวิธีที่แปลกที่สุดคือ การแช่ตัวในอ่างที่มีปลาไหลตัวเล็ก ๆ โดยเชื่อว่าปลาไหลจะช่วยตอดหรือแทะเซลล์ผิวที่ตายแล้ว ทำให้ผิวดูเรียบเนียนและอ่อนเยาว์ขึ้น คล้ายกับแนวคิดของสปาปลาที่ใช้กับเท้า แต่เปลี่ยนเป็นการแช่ทั้งตัว

เมื่อปี 2011 สื่อต่างประเทศรายงานกรณีชายชาวจีนวัย 56 ปีในมณฑลหูเป่ย์ ซึ่งเข้ารับบริการลักษณะนี้ ก่อนที่ปลาไหลขนาดเล็กจะเข้าไปทางท่อปัสสาวะและเคลื่อนไปถึงกระเพาะปัสสาวะ แพทย์ต้องผ่าตัดนำออก เหตุการณ์ดังกล่าวเป็นรายงานข่าวจากกรณีเฉพาะราย ไม่ใช่หลักฐานว่าผู้ใช้บริการทุกคนจะประสบเหตุแบบเดียวกัน แต่ก็สะท้อนว่าการแช่ตัวร่วมกับสัตว์มีชีวิตอาจมีความเสี่ยงที่คาดไม่ถึง

2. สปาเท้าด้วยปลา

อีกวิธีที่หลายคนน่าจะเคยเห็นคือ การทำสปาเท้าด้วยปลาการ์รารูฟา หรือที่มักเรียกว่า “ด็อกเตอร์ฟิช” โดยให้ปลาขนาดเล็กตอดผิวหนังชั้นนอกบริเวณเท้า เพื่อให้ผิวที่แห้งและหนาหลุดออก

สิ่งที่น่ากังวลคือ ปลาและตู้ที่ใช้บริการไม่สามารถฆ่าเชื้อระหว่างลูกค้าแต่ละคนได้เหมือนเครื่องมือทั่วไป ร้านจึงอาจใช้ปลาและน้ำร่วมกับลูกค้าหลายคน นอกจากนี้ ปลาสายพันธุ์อื่นอาจถูกนำมาปะปนหรือระบุชื่อผิด ซึ่งบางชนิดมีฟันและอาจทำให้เลือดออกได้ ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคสหรัฐฯ ระบุว่าปัจจัยเหล่านี้เพิ่มความเสี่ยงต่อการแพร่เชื้อ

แม้รายงานการติดเชื้อจากสปาปลาจะมีจำนวนจำกัด แต่นักวิจัยตรวจพบเชื้อก่อโรคหลายชนิดในปลาและน้ำที่ใช้ขนส่งปลาการ์รารูฟา และแนะนำให้ผู้ที่เป็นเบาหวาน มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง หรือมีแผลและรอยถลอกหลีกเลี่ยงบริการลักษณะนี้

3. ผลิตภัณฑ์จากรก

อีกหนึ่งส่วนผสมที่ทำให้หลายคนตกใจคือ รก อวัยวะที่เกิดขึ้นระหว่างการตั้งครรภ์และทำหน้าที่แลกเปลี่ยนออกซิเจนกับสารอาหารระหว่างแม่และทารก

ในวงการความงาม มีการนำโปรตีน ไขมัน เอนไซม์ หรือสารสกัดจากรกของสัตว์และมนุษย์มาใช้เป็นส่วนผสมในผลิตภัณฑ์ดูแลผิวและเส้นผม โดยมักเชื่อมโยงรกเข้ากับการฟื้นฟู ความอ่อนเยาว์ และการบำรุงเซลล์

อย่างไรก็ตาม หลักฐานเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์กลุ่มนี้ยังต้องพิจารณาแยกตามชนิดของสารสกัด วิธีผลิต ความเข้มข้น และรูปแบบการใช้ การประเมินด้านความปลอดภัยของส่วนผสมจากรกฉบับหนึ่งพบว่าข้อมูลที่มีอยู่ยังไม่เพียงพอที่จะยืนยันความปลอดภัยของส่วนผสมทุกประเภทในเครื่องสำอาง และผลิตภัณฑ์ต้องไม่มีเชื้อก่อโรคหรือฤทธิ์ต่อระบบฮอร์โมนที่ไม่เหมาะสม

จึงไม่ควรเหมารวมว่าเพียงมีคำว่า “รก” อยู่บนฉลากแล้วจะช่วยให้ผิวอ่อนเยาว์ได้จริง ผู้บริโภคควรตรวจสอบแหล่งที่มา รายการส่วนผสม เลขจดแจ้ง และคำกล่าวอ้างของผลิตภัณฑ์ก่อนตัดสินใจใช้

4. ให้หอยทากคลานบนใบหน้า

หอยทาก ก็ถูกนำมาใช้ในวงการความงามเช่นกัน โดยบางบริการนำหอยทากมีชีวิตมาปล่อยให้คลานบนใบหน้า เพื่อให้เมือกที่หอยทากหลั่งออกมาเคลือบผิว

ผลิตภัณฑ์ที่มีสารคัดหลั่งจากหอยทากมักโฆษณาว่าช่วยเพิ่มความชุ่มชื้น ลดริ้วรอย รอยแผลเป็น สิว และปัญหาสีผิวไม่สม่ำเสมอ งานทบทวนทางวิชาการพบว่าเมือกหอยทากมีศักยภาพในการใช้งานด้านความชุ่มชื้น การสมานแผล และเครื่องสำอางหลายประเภท แต่หลักฐานในมนุษย์ยังมีข้อจำกัด และต้องมีงานวิจัยขนาดใหญ่ขึ้นเพื่อยืนยันประสิทธิภาพของแต่ละผลิตภัณฑ์

ที่สำคัญ งานวิจัยส่วนใหญ่ศึกษาสารคัดหลั่งที่ผ่านกระบวนการและนำไปผลิตเป็นครีมหรือเซรั่ม ไม่ได้หมายความว่าการนำหอยทากมีชีวิตมาคลานบนใบหน้าจะให้ผลเหมือนกัน หรือสะอาดและปลอดภัยเท่าผลิตภัณฑ์ที่ผ่านการควบคุมคุณภาพ

ทั้ง 4 วิธีสะท้อนให้เห็นว่า ความแปลกใหม่หรือที่มาของส่วนผสมไม่ได้เป็นหลักฐานว่าวิธีนั้นได้ผลและปลอดภัยเสมอไป ก่อนลองบริการหรือผลิตภัณฑ์ที่ไม่คุ้นเคย ควรตรวจสอบแหล่งที่มา มาตรฐานความสะอาด ส่วนผสม และหลักฐานที่รองรับคำโฆษณาให้รอบคอบ