คำสาปแชมป์สลากกินแบ่ง ทำไมผู้โชคดีกว่า 70% ถึงต้องเลิกลากับคู่ชีวิตหลังรวยข้ามคืน?

เรื่องเล่าที่ว่า “คนถูกหวยมากกว่า 70% ต้องเลิกกับคู่ชีวิตหลังรวยข้ามคืน”

ฟังดูน่าตกใจ แต่ตัวเลขนี้ยังไม่มีหลักฐานวิชาการน่าเชื่อถือรองรับ

งานวิจัยขนาดใหญ่ที่ศึกษาผู้ถูกรางวัลลอตเตอรี่ในสวีเดนกลับพบภาพที่ซับซ้อนกว่านั้นมาก และที่น่าสนใจคือ เพศของผู้ถูกรางวัลมีผลต่อแนวโน้มชีวิตคู่แตกต่างกัน

🎟️ เงินก้อนเดียว เปลี่ยนความสัมพันธ์ได้จริง

นักเศรษฐศาสตร์ David Cesarini, Erik Lindqvist, Robert Östling และ Anastasia Terskaya ศึกษาข้อมูลผู้เล่นลอตเตอรี่สวีเดน เพื่อดูผลของการได้รับทรัพย์สินก้อนใหญ่ต่อการแต่งงาน การหย่าร้าง และการมีบุตร

งานวิจัยพบว่า เมื่อรวมผู้ชายและผู้หญิงเข้าด้วยกัน ความเสี่ยงหย่าร้างไม่ได้เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ หลังถูกรางวัล จึงไม่มีหลักฐานรองรับความเชื่อว่า “คนถูกหวยส่วนใหญ่ต้องเลิกกับคู่ชีวิต” 

แต่เมื่อแยกตามเพศ เรื่องกลับน่าสนใจขึ้น

👨 ผู้ชายถูกหวย  ชีวิตคู่มีแนวโน้มมั่นคงขึ้น

สำหรับผู้ชายที่แต่งงานอยู่แล้ว นักวิจัยพบว่าเงินรางวัลมีแนวโน้ม ลดความเสี่ยงการหย่าร้างในระยะยาว

ในกลุ่มตัวอย่าง การได้รับเงินประมาณ 1 ล้านโครนาสวีเดน ทำให้ความเสี่ยงเกิดการหย่าร้างภายใน 10 ปีลดลงประมาณ 6 จุดเปอร์เซ็นต์ หรือราว 40% เมื่อเทียบกับความเสี่ยงพื้นฐานของกลุ่มนั้น 

เงินที่เพิ่มขึ้นจึงไม่ได้ทำให้ทุกคู่แตกร้าว กลับอาจช่วยลดแรงกดดันทางการเงินของครอบครัวบางคู่ได้ด้วย

👩 ถ้าผู้หญิงเป็นคนถูกรางวัล?

ตรงนี้เป็นส่วนที่ทำให้เรื่อง “คำสาปลอตเตอรี่” ถูกนำไปพูดต่อกัน

งานวิจัยพบว่า ผู้หญิงที่แต่งงานแล้วและได้รับเงินก้อนใหญ่มีความเสี่ยงหย่าร้างเพิ่มขึ้นในระยะสั้น โดยเงินรางวัล 1 ล้านโครนาทำให้ความเสี่ยงเพิ่มขึ้นประมาณ 3.7 จุดเปอร์เซ็นต์ และเมื่อเทียบกับอัตราพื้นฐาน นักวิจัยประเมินว่าเพิ่มขึ้นเกือบ 2 เท่า 

แต่ผลนี้ไม่ได้คงอยู่ตลอดไป หลังผ่านไปหลายปี ความแตกต่างลดลงจนไม่เห็นผลเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน

นักวิจัยเสนอความเป็นไปได้ว่า เงินก้อนใหญ่อาจ เร่งการแยกทางของคู่ที่ความสัมพันธ์กำลังมีปัญหาอยู่แล้ว มากกว่าจะเป็นตัวสร้างปัญหาขึ้นมาใหม่

💵 ทำไมเงินถึงทำให้ชีวิตคู่เปลี่ยน?

เมื่อฐานะเปลี่ยน ความสัมพันธ์กับเงินก็เปลี่ยนตาม

คนที่เคยต้องทำงานหนักเพื่อผ่อนบ้าน ใช้หนี้ หรือประคองค่าใช้จ่าย อาจมีอิสระทางการเงินเพิ่มขึ้นทันที หากความสัมพันธ์เดิมมีปัญหา เงินก้อนนี้อาจทำให้คนหนึ่งรู้สึกว่า ตัวเองสามารถเริ่มต้นชีวิตใหม่ได้

ในทางกลับกัน หากคู่รักมีความสัมพันธ์แข็งแรง เงินสามารถลดความเครียดเรื่องค่าใช้จ่ายและเปิดโอกาสให้ใช้เวลาร่วมกันมากขึ้น

งานวิจัยจากสวีเดนอีกชิ้นที่สำรวจผู้ถูกรางวัล 420 คน ยังพบว่า ผู้ถูกรางวัลจำนวนมากไม่ได้เปลี่ยนตัวเองแบบสุดขั้ว แต่พยายามรักษาความสัมพันธ์และตัวตนเดิมไว้ พร้อมเพิ่มระดับการใช้ชีวิตขึ้นบางส่วน 

🧨 สิ่งที่น่ากลัวกว่าการหย่าร้าง อาจเป็น “ความไว้ใจ”

เมื่อคนหนึ่งกลายเป็นเศรษฐีในชั่วข้ามคืน เงินไม่ได้เปลี่ยนแค่ชีวิตของเจ้าของรางวัล แต่เปลี่ยนสายตาของคนรอบข้างด้วย

ญาติที่ไม่เคยติดต่ออาจกลับมา เพื่อนอาจขอยืมเงิน และคู่ชีวิตอาจต้องเผชิญกับความไม่ชัดเจนเรื่องทรัพย์สิน

นี่จึงเป็นเหตุผลที่ผู้ถูกรางวัลจำนวนมากเลือก ไม่ประกาศข่าวทันที วางแผนการเงิน และแยกเงินก้อนออกจากค่าใช้จ่ายประจำวัน