ทำไมผ้าอนามัยจึงซึมซับเลือดได้มาก

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ผ้าอนามัยบางแผ่นบางจนพับใส่กระเป๋าได้สบาย แต่เมื่อใช้จริงกลับรองรับประจำเดือนได้นานหลายชั่วโมง หลายคนอาจสงสัยว่าแผ่นบาง ๆ นี้เก็บของเหลวไว้ตรงไหน และทำไมเวลานั่งหรือเดินจึงไม่ไหลย้อนออกมาง่าย ๆ

คำตอบอยู่ที่ วัสดุซึมซับและการจัดเรียงเป็นชั้น ภายในแผ่น ผ้าอนามัยแบบใช้แล้วทิ้งหลายรุ่นมีทั้งเส้นใยที่ช่วยกระจายของเหลว และสารดูดซับชนิดพิเศษที่อุ้มน้ำแล้วพองตัวเป็นเจล ช่วยกักส่วนที่เป็นของเหลวไว้ด้านใน

ข้างในผ้าอนามัยมีอะไรบ้าง

ผิวด้านบนเป็นชั้นที่สัมผัสร่างกาย ออกแบบให้ของเหลวผ่านลงไปยังชั้นถัดไป จากนั้นชั้นกระจายของเหลวจะช่วยพาของเหลวออกจากจุดที่ตกลงมา ไปยังพื้นที่ซึมซับส่วนอื่นของแผ่น

ถัดลงไปเป็นแกนซึมซับซึ่งอาจประกอบด้วยเยื่อเซลลูโลสและสารดูดซับยิ่งยวด หรือที่เรียกกันว่า SAP ส่วนด้านล่างเป็นชั้นที่ช่วยป้องกันของเหลวซึมออกไปเปื้อนชุดชั้นใน ทั้งนี้ วัสดุและการจัดวางแต่ละชั้นแตกต่างกันได้ตามยี่ห้อและรุ่น

SAP เป็นพอลิเมอร์ที่มีโครงสร้างคล้ายตาข่าย เมื่อสัมผัสน้ำ ส่วนที่ชอบน้ำในโครงสร้างจะช่วยดึงน้ำเข้าไป ทำให้วัสดุพองตัวเป็นเจล ตาข่ายของพอลิเมอร์ช่วยกักน้ำไว้ภายใน จึงช่วยให้แผ่นบาง ๆ เก็บของเหลวได้มากขึ้นโดยไม่ต้องใช้ใยหนาเพียงอย่างเดียว

อย่างไรก็ตาม ประจำเดือนไม่ใช่น้ำล้วน ๆ แต่มีเลือด สารคัดหลั่ง และเซลล์จากเยื่อบุโพรงมดลูกผสมอยู่ด้วย ส่วนประกอบเหล่านี้อาจซึมผ่านวัสดุได้ต่างกัน จึงไม่ควรนำตัวเลขการดูดน้ำของเม็ด SAP ไปเท่ากับปริมาณประจำเดือนที่ผ้าอนามัยทั้งแผ่นรองรับได้จริง

ซึมซับได้มาก ไม่ได้แปลว่าไม่มีวันรั่ว

งานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร BMJ Sexual & Reproductive Health ทดลองผลิตภัณฑ์ประจำเดือนหลายชนิดด้วยเม็ดเลือดแดงเข้มข้นของมนุษย์ และพบว่าความจุแตกต่างกันมากในแต่ละผลิตภัณฑ์ นักวิจัยยังชี้ว่าเลือดประจำเดือนจริงมีส่วนประกอบอื่นร่วมด้วย และการไหลออกมาอย่างรวดเร็วหรือมีลิ่มเลือดอาจทำให้ซึมซับได้ยากขึ้น

การทดสอบด้วยน้ำหรือน้ำเกลือจึงให้ภาพไม่เหมือนการใช้งานจริงทั้งหมด แม้ผ้าอนามัยยังมีพื้นที่ว่างอยู่ ก็อาจเปื้อนด้านข้างได้หากของเหลวไหลมาเร็ว ตกนอกตำแหน่งซึมซับ หรือแผ่นเคลื่อนระหว่างใช้งาน

เวลาเลือกใช้ ลองดูทั้งความยาว รูปร่าง และระดับการซึมซับให้เหมาะกับปริมาณประจำเดือนและกิจกรรมของตัวเอง แล้วเปลี่ยนเมื่อแผ่นเปียกมาก รู้สึกอับชื้น หรือจำเป็นตามความสะดวก ไม่ต้องรอให้เต็มแผ่นก่อน

ถ้าเลือดออกมากจนต้องเปลี่ยนผ้าอนามัยที่ชุ่มเต็มแผ่นบ่อยทุก 1–2 ชั่วโมง หรือมีอาการผิดปกติจนกระทบชีวิตประจำวัน ควรปรึกษาแพทย์เพื่อหาสาเหตุ เพราะความสามารถในการซึมซับของผ้าอนามัยช่วยรองรับเลือดได้ แต่ไม่ได้บอกสาเหตุที่เลือดออกมาก