จังหวัดไหนมีอัตราป่วยโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์สูงที่สุด

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ข่าวผู้ป่วยโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์จำนวนมากในจังหวัดหนึ่ง อาจทำให้เข้าใจว่าจังหวัดนั้นมีการระบาดสูงที่สุดในประเทศ แต่การเทียบจำนวนผู้ป่วยเพียงอย่างเดียวอาจทำให้เห็นภาพคลาดเคลื่อน เพราะแต่ละจังหวัดมีจำนวนประชากรต่างกัน

ตัวเลขที่ใช้เปรียบเทียบกันได้ชัดขึ้นคือ อัตราป่วยต่อประชากรแสนคน และต้องดูด้วยว่ารวมโรคใดบ้าง เก็บข้อมูลช่วงไหน และเปรียบเทียบพื้นที่ใด

จากข้อมูลที่ตรวจสอบได้ ยังยืนยันจังหวัดอันดับหนึ่งของทั้งประเทศไทยไม่ได้ แต่รายงานของกรมควบคุมโรคระบุชัดว่า ชลบุรีมีอัตราป่วยสูงที่สุดในเขตสุขภาพที่ 6 ในช่วงวันที่ 1 มกราคม–21 ธันวาคม 2567 อยู่ที่ 260.41 ต่อประชากรแสนคน ข้อมูลชุดนี้จัดอันดับภายในเขต จึงนำไปสรุปว่าเป็นอันดับหนึ่งของประเทศไม่ได้

ในรายงานฉบับเดียวกัน ระยองมีอัตราป่วย 160.24 ต่อประชากรแสนคน และจันทบุรี 154.60 ต่อประชากรแสนคน เป็นลำดับถัดจากชลบุรีในเขตสุขภาพที่ 6 ตัวเลขชลบุรีจึงสูงกว่าทั้งสองจังหวัดในช่วงเวลาที่รายงาน แต่ไม่ได้บอกว่าจังหวัดอื่นนอกเขตมีอัตราต่ำกว่าทั้งหมด

รายงานเฝ้าระวังฉบับก่อนหน้าของเขตเดียวกัน ซึ่งเก็บข้อมูลถึงวันที่ 30 พฤศจิกายน 2567 ก็ระบุว่าชลบุรีสูงสุดในเขต ที่อัตรา 243.48 ต่อประชากรแสนคน ตัวเลขสองฉบับต่างกันเพราะใช้วันสิ้นสุดข้อมูลต่างกัน ไม่ควรนำมาเรียงเป็นอันดับแข่งกัน

โรคที่นับรวมมีผลต่อคำตอบ รายงานเฝ้าระวังกล่าวถึง 5 โรคหลัก ได้แก่ ซิฟิลิส หนองใน หนองในเทียม แผลริมอ่อน และกามโรคต่อมน้ำเหลือง ขณะที่แหล่งข้อมูลบางแห่งอาจนับโรคอื่นเพิ่มหรือแยกรายงานเอชไอวี ทำให้ตัวเลขรวมต่างกันได้ แม้กล่าวถึงโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์เหมือนกัน

สำหรับภาพรวมประเทศ สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติรายงานว่า ปี 2568 มีผู้ป่วยในระบบเฝ้าระวังโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ 5 โรคหลักรวม 55,428 คน คิดเป็น 85.3 ต่อประชากรแสนคน โดยกลุ่มอายุ 15–24 ปีมีอัตราป่วย 290.4 ต่อประชากรแสนคนในกลุ่มอายุนั้น ข้อมูลระดับประเทศชุดนี้ไม่ได้ระบุจังหวัดอันดับหนึ่งไว้ในส่วนที่ตรวจสอบ

ตัวเลขปี 2568 ของประเทศกับตัวเลขชลบุรีปี 2567 มาจากคนละช่วงเวลา จึงไม่ควรใช้บอกว่าจังหวัดสูงกว่าค่าเฉลี่ยประเทศกี่เท่า หากต้องการจัดอันดับล่าสุด ต้องใช้ข้อมูลรายจังหวัดจากแหล่งเดียวกัน เลือกโรค ช่วงเวลา และฐานประชากรให้ตรงกันก่อน

อัตราที่รายงานยังเป็นจำนวนผู้ป่วยที่เข้าสู่ระบบเฝ้าระวัง ไม่ใช่จำนวนผู้ติดเชื้อทั้งหมด เพราะบางคนไม่มีอาการหรือยังไม่ได้ตรวจ การเข้าถึงบริการตรวจและการรายงานของแต่ละพื้นที่จึงอาจมีผลต่อตัวเลข และไม่ควรนำอันดับไปตัดสินพฤติกรรมของคนทั้งจังหวัด

การใช้ถุงยางอนามัยอย่างถูกต้องช่วยลดความเสี่ยงโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ได้ หากมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ได้ป้องกัน ถุงยางแตก หรือมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาสถานพยาบาลเพื่อประเมินว่าต้องตรวจอะไรและเมื่อใด ผู้ที่ไม่มีอาการก็อาจติดเชื้อได้เช่นกัน

ข้อมูลที่ตอบได้ชัดในตอนนี้คือ ชลบุรีเป็นพื้นที่ที่มีอัตราป่วยสูงสุด ภายในเขตสุขภาพที่ 6 ตามรายงานช่วงต้นถึงปลายปี 2567 ส่วนตำแหน่งสูงสุดของทั้งประเทศยังต้องใช้ตารางเปรียบเทียบรายจังหวัดที่มีขอบเขตเดียวกันมายืนยัน