"ตีนจก" มรดกแห่งสุวรรณภูมิ

สวัสดีเจ้าค่ะ วันนี้เจ้านางจะนำเรื่องราวดีๆ มุมหนึ่งในวิถีชีวิตของชาวสุวรรณภูมิมานำเสนอ
ถือว่าเป็นภาคต่อของกระทู้ "ผ้าไทย 4 ภาค" นะเจ้าค่ะ

ไม่ว่าจะเป็นเหนือ อีสาน กลาง ใต้ เราล้วนมีรากฐาน ศิลปะวัฒนธรรม มาจากพระศาสนาธรรมะคำสอนและวิถีชีวิตที่เหมือนๆ กัน

เจ้านางขอออกตัวก่อนว่าไม่ใช่คนแม่แจ่ม แต่เรื่องราวจากสารคดีชุดนี้ เจ้านางดูแล้วตื้นตันมาก เพราะมันสะท้อนให้เห็นถึงความรักชาติ รักประวัติศาสตร์ของตัวเอง โดยไม่ได้แสดงออกมาแค่คำพูด แต่แสดงออกมาในรูปของการดำรงชีวิตตั้งแต่เกิด จนตาย

เจ้านางเชื่อว่า ทุกแห่ง ทุกภาคในสุวรรณภูมิ สมัยปู่ย่าของเรา ล้วนเคยมีวิถีปฏิบัติ มีจารีต มีการดำรงชีวิตที่อยู่บนพื้นฐานความเชื่อคล้ายๆ กัน   แต่ด้วยความเป็นยุคปัจจุบัน ทำให้สิ่งต่างๆ เหล่านั้นลบเลือน ไม่ตกมาถึงรุ่นเราเต็มที่นัก      อย่างไรก็ตามขอให้ วิถีวัฒนธรรมบนผืนผ้า ของชาวแม่แจ่ม เป็นตัวแทนที่สะท้อนถึงคุณความดีของบรรพบุรุษของเราทุกคนนะเจ้าค่ะ 

เจ้านางแนะนำให้อ่านคำบรรยายก่อนนะเจ้าค่ะเพราะแต่ละคลิปค่อนข้างกินเวลา  
หากสนใจเรื่องไหนเป็นพิเศษก็จะได้เลือกดูตามที่สนใจเจ้าค่ะ
เรื่องราวที่บรรยายมีคุณค่ามากเจ้าค่ะ
เป็นเหมือนบทย่อของประวัติศาสตร์ชาติพันธุ์เลยก็ว่าได้

๑. คลิปวิดีโอชิ้นแรกนี้ จะแนะนำให้ท่านรู้จักกับผ้าทอของ "คนไท" ในมุมมองปรัชญาและประวัติศาสตร์มากขึ้น
ความเป็นชาติพันธุ์ของเรา ได้ถูกถ่ายทอดลงบนผืนผ้าที่ปรากฎทั่วไปในแต่ละท้องที่ของดินแดนสุวรรณภูมิ

 ในครึ่งหลังจะเป็นประวัติศาสตร์ของ "ไทยวน" หรือชาวล้านนา ว่าคือใคร มาจากไหน มีวัฒนธรรมความเชื่ออย่างไร
นอกจากไทยวนแล้ว ยังมีชนพื้นเมืองคือชาว "ลั๊วะ (ชาติพันธุ์ลาว)" ที่อยู่รวมกันอีกด้วย ที่ได้มีการแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมกันอย่างกลมกลืน

๒. คลิปนี้เป็นส่วนสำคัญของสารคดีชุดนี้เจ้าค่ะ เป็นรายละเอียด และเทคนิคการ "จก" ซิ่น จนกลายมาเป็นซิ่นตีนจกที่ละเอียดงดงาม
นอกจากความสวยงามแล้ว ลวดลายยังบอกถึงประวัติศาสตร์ และพุทธคติในลวดลายได้ด้วย

แม่อุ๊ยปี๋ (แม่อุ๊ย-คุณทวด) ลูกหลานของพระยาเขื่อนแก้ว บอกเล่าถึงประวัติศาสตร์ลวดลายจากบรรพบุรุษ
แม่อุ๊ยน่ารักมากๆ เจ้าค่ะดูแล้วน้ำตาซึม.. ซิ่นตีนจกไม่ใช่แค่ซิ่นสวมใส่ของสามัญชนนะเจ้าค่ะ แต่ยังเป็นซิ่นประจำราชสำนักล้านนา
เชื่อมั้ยค่ะว่า บางลวดลายนั้นได้มาจากจินตนาการขณะฟังธรรมะของผู้ทออีกด้วย (เก๋ไก๋ซะไม่มี) 

๓. คลิปนี้บอกเล่าถึงวิถีชีวิตสตรีล้านนา แบบ reality เชียวเจ้าค่ะ.. เรียกได้ว่า unseen ไม่สามารถเห็นได้จากที่ไหนอีกแล้ว
นอกจากนี้ยังเป็นการบอก ว่าซิ่นตีนจกมีความสำคัญอย่างไรต่อชีวิต และใช้ในโอกาสไหน

เรียกได้ว่า อัดแน่นด้วยอรรถรสของความเชื่อล้านนาแบบเต็มๆ

๔. คลิปสุดท้ายเป็นบทบาทของซิ่นตีนจกต่อแม่แจ่มในปัจจุบัน เด็กๆ ได้ถูกสอนให้รักและหวงแหนสมบัติชิ้นนี้อย่างเหนียวแน่น
นับเป็นความแข็งแรงของชุมชน ที่เป็นแบบอย่างที่ดีต่อทุกท้องถิ่นของไทย

การทอซิ่นถูกบรรจุอยู่ในหลักสูตรการเรียนการสอนในโรงเรียนด้วยนะเจ้าค่ะ เด็กน้อยน่ารักดี 

เครดิต :

พี่ YouTube

คณาจารย์ที่บรรจุความรู้ ความรักต่อแผ่นดินเกิดเจ้าค่ะ