4 จุดสำคัญดูแลแม่หลังคลอด

คุณแม่หลังคลอดจะมีการเปลี่ยนแปลงทางด้านร่างกาย จิตใจ และที่สำคัญเปลี่ยนสถานภาพทางสังคมโดยการเป็นคุณแม่อย่างเต็มตัวที่ต้องทำความรู้จักดูแลลูกน้อย แต่คุณแม่เองก็ต้องอย่าลืมดูแลตัวเองด้วยเช่นกันนะครับ

การดูแลฝีเย็บและแผลผ่าตัด 
             ควรทำความสะอาดแผลฝีเย็บโดยล้างด้วยน้ำต้มสุกอุ่นๆ และสบู่ โดยไม่ต้องใช้น้ำยาล้างแผลเป็นพิเศษแต่อย่างใด เสร็จแล้วใช้ผ้าสะอาดซับให้แห้ง แผลจะติดกันในเวลาไม่นาน ส่วนแผลผ่าตัด แพทย์จะเปิดแผลประมาณ 7 วัน หลังผ่าตัด ซึ่งถ้าไม่มีปัญหาสามารถถูกน้ำได้ ไม่ต้องปิดแผลหรือทำแผลแต่อย่างใด 

             ในช่วงหลังคลอดจะมีน้ำคาวปลา ควรรักษาความสะอาดให้ดี ต้องหมั่นเปลี่ยนผ้าอนามัยบ่อย ๆ หากมีเลือดชุ่มเพื่อให้สะอาดอยู่เสมอ อย่าปล่อยให้หมักหมมหรือมีกลิ่นเหม็น เพราะอาจจะทำให้แผลฝีเย็บอักเสบได้และไม่ควรสวนล้างช่องคลอด 

             การเช็ดทำความสะอาดหลังการขับถ่าย ควรเช็ดจากหน้าไปหลังเสมอเพื่อป้องกันการติดเชื้อ อักเสบของแผลฝีเย็บ ส่วนการใช้สายชำระควรหลีกเลี่ยงการฉีดน้ำแรงๆ ถูกแผลโดยตรง เพราะอาจทำให้แผลฝีเย็บแยกหรือปริได้

การดูแลเต้านม
             การดูแลเต้านมในช่วงหลังคลอด ไม่จำเป็นต้องทำอะไรมากนอกจากการทำความสะอาด พร้อมการอาบน้ำในแต่ละวันนั้นเพียงพอแต่ไม่ถึงกับต้องทำบ่อยจนเกินไป เพราะต่อมไขมันภายในจะผลิตไขออกมาช่วยถนอมเต้านมและหัวนมอยู่แล้ว

             ในช่วงตั้งครรภ์จนถึงหลังคลอดและให้นมลูก เต้านมจะมีขนาดและน้ำหนักเพิ่มขึ้น ทำให้เอ็นที่พยุงเต้านมเกิดการยืดขยาย ดังนั้นควรสวมยกทรงเพื่อช่วยพยุงไว้ป้องกันการหย่อนยาน ที่สำคัญคืออย่าลืมล้างมือทุกครั้งก่อนที่จะจับเต้านมและหัวนมในการให้นมลูก

             ถ้ามีอาการเต้านมคัดควรแก้ไขโดยบีบน้ำนมออกบ้าง และใช้น้ำเย็นประคบบริเวณเต้านม จะทำให้ลดอาการปวด การเกิดอาการนมคัดนี้ ถ้าปล่อยทิ้งไว้นานๆ อาจทำให้เกิดเต้านมอักเสบได้ ถ้าอาการเป็นมากแนะนำปรึกษาแพทย์ครับ

การดูแลผิวพรรณ
             อาการท้องลายนั้นเป็นเรื่องที่เกิดตามธรรมชาติอาจป้องกันได้ยาก ปัญหานี้เกิดขึ้นจากผิวหนังบริเวณท้องยืดขยายตัวออกมากและเป็นไปอย่างรวดเร็วจนผิวปริแตก

             การดูแลผิวหน้าท้องควรต้องเริ่มตั้งแต่ตั้งครรภ์ แม้ว่าจะไม่มีครีมหรือยาทาชนิดใดที่จะป้องกันปัญหาท้องลายอย่างได้ผล แต่สามารถทาครีมเพื่อบรรเทาได้ตั้งแต่ตั้งครรภ์ช่วงแรกๆ เพื่อช่วยให้ผิวชุ่มชื้นอยู่เสมอ อาจช่วยลดความรุนแรงของปัญหาท้องลายได้บ้าง เช่น น้ำมันมะกอก ครีมหรือโลชั่นบำรุงผิวที่มีส่วนผสมของมอยส์เจอไรเซอร์ หรือเบบี้โลชั่นชนิดใดก็ได้ 

             ส่วนรอยดำคล้ำบริเวณข้อพับต่างๆ นั้น เกิดขึ้นเพราะการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนระหว่างตั้งครรภ์ ซึ่งจะค่อยๆ ดีขึ้นเองในช่วงหลังคลอด คุณแม่ไม่ต้องพยายามขัดออก เพราะอาจจะทำให้เกิดการอักเสบของผิวหนังได้ สำหรับบางส่วนที่เห็นได้ชัด เช่น ลำคอ อาจใช้แป้งทาปกปิดได้บ้าง

ดูแลผมเส้นผม
             ระยะหลังคลอด อาจเกิดอาการผมร่วงออกเป็นจำนวนมากกว่าปกติ แต่ถือว่าเป็นภาวะที่เกิดได้เป็นปกติ และเป็นภาวะที่เกิดขึ้นชั่วคราวเท่านั้น เนื่องจากมีการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน ดังนั้นคุณแม่จึงไม่ต้องตกใจ โดยทั่วไปแล้วอาการจะหายไปภายในเวลาประมาณ 6 – 12 เดือน ซึ่งต่างกันในแต่ละกรณี โดยจะมีผมเส้นใหม่ขึ้นมาแทนที่ครับ

             ดังนั้นคุณแม่อาจถือโอกาสนี้ในการเปลี่ยนทรงผมใหม่ โดยอาจตัดผมสั้นซึ่งเป็นทรงที่ต้องการการดูแลน้อย ทำให้ไม่ต้องหวีผมบ่อยเพราะการหวีผมหรือแปรงผมแรงๆ และบ่อยครั้งจะทำให้ผมร่วงมากขึ้น แต่ถ้าหากมีอาการผมร่วงรุนแรงอาจต้องปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจประเมินเพิ่มเติมครับ

             คุณแม่หลังคลอดนอกจากจะต้องการการดูแลทางร่างกายแล้ว ทางด้านจิตใจก็ต้องการการดูแลไม่แพ้กัน ทั้งคุณพ่อและสมาชิกในครอบครัวช่วยให้กำลังคุณแม่ด้วยครับ