สาระน่ารู้ ~ ผ่าตัดคลอด VS คลอดปกติ

          เมื่อวันครบกำหนดคลอดใกล้เข้ามาคุณแม่ตั้งครรภ์มัก มีความสงสัยเรื่องวิธีการคลอด  ว่าจะคลอดวิธีไหนดี ระหว่างการคลอดปกติ (Normal Labor) หรือ การผ่าตัดคลอด (Cesarean Section) โดยคำตอบที่ได้จากแพทย์แต่ละท่านก็แตกต่างกันไปตามความเชื่อและประสบการณ์ของแพทย์แต่ละท่าน

          โดยปกติแพทย์จะแนะนำให้คลอดปกติเองก่อน ตามคำแนะนำขององค์การอนามัยโลก (WHO) ส่งเสริมให้เกิดการคลอดเองตามธรรมชาติก่อน เพราะเชื่อว่าเสียเลือดน้อย ฟื้นตัวไว และกลับสู่ภาวะปกติได้เร็ว โอกาสของการคลอดได้เองสูงร้อยละ 80 - 90 และได้กำหนดอัตราการผ่าตัดคลอดไว้ว่าไม่ควรเกินร้อยละ 15 ซึ่งยึดเป็นหลักปฏิบัติ โดยเฉพาะโรงพยาบาลรัฐ แต่ปัจจุบันสถานการณ์เปลี่ยนไป หญิงตั้งครรภ์ต้องการความสะดวกสบายเพิ่มขึ้น ต้องการฤกษ์วันคลอดที่แน่นอน ประกอบกับอยากคลอดชนิดที่ไม่ต้องมีอาการเจ็บปวดมาก จึงเป็นเหตุให้สถานการณ์การผ่าตัดคลอดในปัจจุบันเพิ่มสูงขึ้นทุกปี เช่นในประเทศที่เจริญแล้วอย่างอเมริกามีอัตราการผ่าตัดคลอดร้อยละ 32 ขณะที่ประเทศจีนมีอัตราการผ่าตัดคลอดสูงถึงร้อยละ 46

          ในประเทศไทยเองอัตราการผ่าคลอดจะอยู่ที่ประมาณร้อยละ 34 โดยรัฐบรรจุเข้าสู่แผนพัฒนาประเทศ มุ่งลดอัตราการผ่าคลอด เพื่อลดรายจ่ายของประเทศ เพราะการผ่าตัดคลอดใช้วัสดุ อุปกรณ์ เวชภัณฑ์ และกำลังคนที่มากกว่าการคลอดปกติ เป็นที่มาของรายจ่ายสำหรับการคลอดที่สูงขึ้น โดยปกติการผ่าคลอดควรมีข้อบ่งชี้ดังต่อไปนี้ เช่น มีภาวะผิดสัดส่วนระหว่างศีรษะทารกและอุ้งเชิงกราน (Cephalopelvic disproportion:CPD) ทำให้เด็กไม่สามารถลอดผ่านเชิงกรานแม่ออกมาได้ มีความผิดปกติชองรก เช่น รกเกาะต่ำ ขวางทางออกของทารก (Placenta previa) หรือ รกลอกตัวก่อนกำหนด (Placental abruption) ทำให้มีการตกเลือดก่อนคลอด มีภาวะแทรกซ้อนที่ต้องทำให้คลอดโดยเร็ว เช่น สายสะดือย้อย (Umbilical cord prolapsed) ทารกอยู่ในภาวะวิกฤต เสียงหัวใจลูกเต้นช้าผิดปกติ (Fetal distress) ภาวะความดันโลหิตสูง  ครรภ์เป็นพิษอย่างรุนแรง  หรือ มีการแตกของมดลูก (Uterine rupture) มีการคลอดที่เนิ่นนาน (Prolong of labor) หรือประสบความล้มเหลวจากการชักนำคลอด (Failure induction) ทารกอยู่ในท่าผิดปกติ  เช่น ท่าขวาง (Transverse lie), ท่าก้น (Breech presentation) หรือครรภ์แฝด มารดาเคยผ่าตัดคลอดมาก่อน (Previous cesarean section) หรือเคยผ่าตัดมดลูกจนทะลุเข้าไปชั้นเยื่อบุโพรงมดลูก (Previous uterine scare) ซึ่งเสี่ยงต่อการแตกของมดลูกหากมีการคลอดเองเกิดขึ้น นอกจากนี้การติดเชื้อของมารดา เช่น มารดาเป็นโรคเริมที่อวัยวะเพศขณะเข้าสู่ระยะคลอด ซึ่งสามารถติดต่อสู่ลูกน้อยผ่านการคลอดทางช่องคลอดจะเห็นว่าข้อบ่งชี้บางข้อในแต่ละโรงพยาบาล อาจตั้งไว้ไม่เหมือนกัน ขึ้นกับความพร้อมของบุคคลากร และเครื่องมือของแต่ละโรงพยาบาล