หญิงโคมเขียวตีทะเบียน

สวัสดีครับเพื่อนๆ จากเรื่อง "โรงรับทำชำเราบุรุษ 300 ปี สมัยกรุงศรีอยุธยา" จนถึง "อีสำเพ็ง ใครกันที่ถูกเรียก" ถ้าเพื่อนๆ ได้อ่านก็จะได้ประโยชน์ต่อเนื่องกันถึงความเป็นไปของการค้าประเวณีในสมัยอดีต และสำหรับเรื่องนี้ก็จะเป็นเรื่องที่จะทำให้เข้าใจต่อเนื่องถึงปัจจุบัน  อย่าสงสัยเลยนะครับว่าทำไมถึงนำเรื่องโสเภณีมาลงต่อเนื่อง  ก็อย่างที่บอกเรื่องราวเกื้อต่อการเข้าใจต่อเนื่องกัน  มิได้มีเจตนาให้เสื่อมเสียต่อใครที่เกี่ยวข้องในบทความทั้งสิ้น  ด้วยความเคารพ...mata

เมื่อปลายรัชกาลที่ ๕ ตามซ่องหรือโรงโสเภณีจะมีโคมสีเขียวแขวนไว้ทุกโรง เพื่อบอกให้รู้ว่าเป็น“โรงโสเภณี” 

ทั้งนี้เพราะพระราชบัญญัติป้องกันโรคสัญจรโรค รัตนโกสินทร์ศก ๑๒๗ (พ.ศ.๒๔๕๑) ตอนหนึ่งมีความว่า “ต้องมีโคมแขวนไว้หน้าโรงเป็นเครื่องหมาย…” เพื่อง่ายต่อการตรวจตราของเจ้าหน้าที่ แต่ก็ไม่ได้บังคับว่าจะต้องเป็นโคมสีอะไร แต่สันนิษฐานว่าที่ใช้ “โคมสีเขียว” เพราะเจ้าหน้าที่ใช้โคมที่ทำจากกระจกสีเขียวเป็นโคมตัวอย่าง โคมแขวนดังกล่าวจึงเป็นสีเขียวเหมือนกันหมด 

ชาวบ้านจึงเรียกโรงหญิงนครโสเภณีในสมัยนั้นว่า “โรงโคมเขียว” และเรียกหญิงนครโสเภณีว่า “หญิงโคมเขียว” ตามลักษณะโคมที่แขวน 

กฎหมายฉบับนี้กำหนดรายละเอียดอีกว่า ผู้ที่จะเป็นนายโรงหญิงนครโสเภณีได้ ต้องเป็นผู้หญิงเท่านั้น (และนี่คงเป็นที่มาของแม่เล้า คือเป็นผู้หญิงเป็นผู้ดูแลไม่ใช่ชาย) และต้องได้รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานก่อนจึงจะตั้งโรงหญิงนครโสเภณีได้ นายโรงต้องทำบัญชีหญิงโสเภณีที่มีอยู่ประจำและเข้ามาอยู่ใหม่ 

อีกทั้ง ห้ามรับหญิงที่ไม่มีใบอนุญาต และเด็กหญิงที่มีอายุต่ำกว่า ๑๕ ปีมาไว้ในโรง ห้ามกักขังและทำสัญญาผูกมัดหญิงนครโสเภณี ตลอดจนห้ามไม่ให้ล่อลวงหญิงที่ไม่สมัครใจเป็นหญิงนครโสเภณีอีกด้วย 

กฎหมายฉบับนี้ถือว่าอาชีพขายบริการทางเพศเป็นอาชีพที่ถูกกฎหมาย ทำให้ประเทศไทยมีโสเภณีตีทะเบียนขึ้นเป็นครั้งแรก (ตามกฏหมายสมัยใหม่)

การยกเลิกกฏหมายว่าด้วยโสเภณี

ในเวลาต่อมาเนื่องจากสภาพการณ์ทางสังคมของประเทศมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ปัญหาการขายบริการทางเพศทวีความรุนแรงมากขึ้น อีกทั้งจากสถิติเมื่อสมัยรัชกาลที่ ๖ ของกรมสุขาภิบาล กระทรวงมหาดไทย พบว่าผู้ชายในพระนครเป็นกามโรคกันถึงร้อยละ ๗๕ เปอร์เซ็นต์ เพราะสมัยนั้นยังไม่มียารักษา ใครเป็นต้องกินยาไทยต้มเป็นหม้อ ๆ หายก็มี เรื้อรังก็มาก  ประกอบกับกระแสการต่อต้านการค้าหญิงและเด็กขององค์การสหประชาชาติ กฎหมายฉบับดังกล่าวจึงถูกยกเลิกในสมัยจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัช เป็นนายกรัฐมนตรี และเปลี่ยนมาใช้ พระราชบัญญัติปรามการค้าประเวณี พ.ศ. ๒๕๐๓ แทนจนถึงปัจจุบัน  และนับแต่นั้นมา การค้าประเวณีจึงเป็นเรื่องผิดกฏหมาย

ค่าจ้างกระทำชำเราชายในยุคเมื่อ ๖๐ - ๗๐ กว่าปีมาแล้ว ราคาชั่วคราวคือครั้งเดียวคิดเพียง ๒ สลึง แต่ถ้าเป็นชั้นสูง รูปร่างหน้าตาดี บริการที่ดี ห้องและที่นอนสะอาดสะอ้าน ราคาประมาณ ๑ บาท ถ้าเป็นหญิงญี่ปุ่นหรือฝรั่ง ราคาแพงขึ้นมาหน่อย ครั้งละ ๒ บาท เหมาตลอดคืน ๔ บาท ยุคนั้นราคาข้าวสารถังละ ๒ สลึงถึง ๑ บาท

ขอหยิบยกจากหนังสือ สนิมดอกไม้ฯ ที่ลงกลอนสุนทรภู่ไว้ัดงนี้ 

สุนทรภู่ มหากวีโลกของเรา ท่านยังได้ลิขิตไว้ใน “นิราศเมืองแกลง” ตอนนั่งเรือผ่านบริเวณสำเพ็งว่า

ถึงสำเพ็งเก๋งตั้งริมฝั่งน้ำ                 แพประจำจอดเรียงเคียงขนาน

มีซุ้มซอกตรอกนางจ้างประจาน               ยังสำราญร้องขับไม่หลับลง

โอ้ธานีศรีอยุธยาเอ๋ย                นึกจะเชยก็ได้ชมสมประสงค์

จะลำบากยากแค้นไปแดนดง               เอาพุ่มพงเพิงเขาเป็นเหย้าเรือน

และผู้ใหญ่นักเขียนผู้สูงศักดิ์เช่น พระองค์เจ้ารัชนีแจ่มจรัส หรือ น.ม.ส. ที่นักอ่านในอดีตส่วนใหญ่จะรู้จัก ได้ทรง เห็นสัจธรรมของความอนิจจังในสังขาร หญิงสาวที่สวยหยาดเยิ้มที่สุดในยามราตรี แต่กลับซูบซีดเมื่อเห็นชัดในตอนกลางวัน จึงได้ทรงประพันธ์ขึ้นในหนังสือของท่าน และเหล่าผู้ชายทั้งหลายนำไปท่องในสังคมตลอดมาคือ

พอสิ้นแสงเทียนส่องห้องสว่าง                 นางทุกนางสวยสมอุดมศรี

เพราะความมืดอำนวยความสวยดี                ทุกนารีงามสรรพเมื่อดับเทียน 

และนี่คืออีกหนึ่งเรื่องราวที่นำมาฝากให้เพื่อนๆ ได้อ่านกัน หวังว่าคงไม่ยาวเกินไปนัก แต่ถ้าคนชอบอ่านก็คงจะเพลินดี  ขอบคุณเพื่อนๆ ทุกคนที่เข้ามาอ่าน  สำหรับคนที่อ่านต่อเนื่องกันมาคงรู้แล้วนะครับว่า "อีสำเพ็ง" หรือ "โคมเขียว" หมายถึงอะไร แล้วพบกันใหม่ครับ...mata

เรียบเรียงโดย  พรชัย  สังเวียนวงศ์ (mata)

ขอบพระคุณแหล่งข้อมูล  “สนิมดอกไม้ฯ” ของคุณอรสมฯ, คุณ จรูญ วรรธนะสิน

ขอบพระคุณภาพประกอบ http://www.ranthong.com/smf/index.php?topic=26439.0