โรคดื้อเฟซบุ๊กใครๆ ก็เป็นได้

เตือนภัยประเภทที่บอกว่า เล่นเฟซบุ๊กแล้วให้รู้จักเท่าทันคนที่เข้ามาคุยกับเรา อย่าไปเชื่อคนที่เราไม่เห็นหน้าค่าตามาก่อน สมัยนี้อาจใช้ไม่ค่อยได้ผล เพราะทุกคนรู้ดีอยู่แล้วเพียงแต่จะเชื่อหรือไม่เท่านั้น แต่ที่น่ากลัวกว่านั้นคือ คุณลักษณะของสื่อสังคมออนไลน์ได้เล่นกับจุดอ่อนทางจิตวิทยาของคน คนไหนไม่รู้เท่าทันก็ตกเป็นกับดักของสื่อวันยังค่ำ



จุดอ่อนทางจิตวิทยาที่ว่านั้น นพ.กัมปนาท ตันสิถบุตรกุล จิตแพทย์ชื่อดัง บอกว่า เป็นเทคโนโลยีในเฟซบุ๊กที่เล่นกับความอยากรู้อยากเห็น เล่นกับต่อมกิเลสที่ทำให้คนเกิดความอยากได้ อยากมี อยากเป็น โดยเฉพาะอยากได้รับการยอมรับจากคนอื่น ไม่ว่าจะเป็นการโพสต์รูปสร้างภาพให้แก่ตนเอง ลงรูปที่มีความเป็นส่วนตัวสูง แชร์ของดราม่ากระตุ้นปฏิกิริยาเพื่อนในเฟซบุ๊กเพื่อเรียกคอมเมนต์ เรียกจำนวนไลค์ ด้วยความที่เฟซบุ๊กสร้างขึ้นมาเพื่อกระตุ้นอารมณ์ความอยากของคน สิ่งที่ตามมาคือ การดื้อเทคโนโลยีคล้ายๆ ดื้อยา ถ้าวันไหนเล่นแล้วไม่มีความรู้สึกเหมือนเดิม ก็จะเพิ่มเวลาการเล่น เพิ่มเรื่องราวให้คนสนใจมากขึ้น 

แน่นอนว่า เฟซบุ๊กส่งผลต่อสุขภาพจิตในหลายด้าน นพ.กัมปนาท บอกว่า อาการป่วยที่พบมากที่สุด คือป่วยทางด้านบุคลิกภาพ หรือที่เรียกว่า นิสัยเสีย จะชอบระรานคนอื่นให้เสียหาย หลอกลวง ฉกฉวยผลประโยชน์ผู้อื่น พวกนี้เรียกว่า บุคลิกภาพแบบต่อต้านสังคม (Antisocial Personality Disorder) บางคนสวยแต่รูป จิตใจจ้องแต่จะทำลายผู้อื่น

ประเภทที่ชอบเรียกร้องความสนใจจากผู้อื่น (Histrionic Personality Disorder) ชอบโชว์รูปแอ๊บแบ๊ว น่ารัก วาบหวิว หรือตั้งสเตตัสบ่อย ๆ เพื่อให้คนสนใจตลอดเวลา

อีกประเภทซึ่งน่ากลัวและพบเห็นได้ทั่วไปคือ คนประเภทฉาบฉวย สร้างสัมพันธภาพกับใครได้ไม่นาน (Borderline Personality Disorder) มักจะหลงรักคนในเฟซบุ๊กทั้งที่ไม่เคยเจอตัวจริง คนประเภทนี้จะคิดสั้น ฆ่าตัวตายเพราะถูกปฏิเสธความรักจากคนในเฟซบุ๊ก ในรายที่ป่วยเป็นโรคจิตคุมตัวเองไม่ได้จะโพสต์อะไรเรื่อยเปื่อย เพ้อเจ้อ ชอบสร้างเรื่องโลกในความเจ็บป่วยมาแชร์ บางคนซึมเศร้า อารมณ์แปรปรวน มักจะระบายสิ่งที่อยู่ในใจออกมาเป็นถ้อยคำที่ก้าวร้าวรุนแรง



อ่านมาถึงบรรทัดนี้ บางคนพอจะตอบได้ว่าตนเองเข้าเกณฑ์ประเภทใด ถ้ารู้ว่าเสพติดเฟซบุ๊กแล้วจะมีผลร้ายตามมา ก็อยากเตือนสติให้ละสายตาจากโลกปลอมๆ มาสนใจคนรอบข้างบ้างจิตจะได้ไม่จับจดอยู่กับกิเลสของตนเองบ่อยนัก

สื่อออนไลน์ต้องฉลาด

คุณหมอแนะทางออกว่า บางคนเคยชินกับการให้ร้าย ยั่วยุให้คนอื่นโกรธ เมื่อฝ่ายตรงข้ามตอบโต้ก็จะขุดคุ้ยเอาเรื่องร้ายๆ เหล่านั้นมาปรักปรำว่า เขาเป็นคนไม่ดี ทั้งที่เขาเป็นคนสร้างมันขึ้นมา จึงเป็นเรื่องน่ากลัวที่ผู้ใช้เฟซบุ๊กต้องฉลาดใช้ไม่งั้นจากปัญหาสุขภาพจิตจะขยับเข้าข่ายจิตไม่ปกติ ที่มองสื่อเป็นเครื่องทำร้ายจิตใจตลอดเวลา