ทำไมปลาสินสมุทรจึงแปลงเพศ

ปลาสินสมุทรจุดดำอาศัยอยู่เป็นฝูงโดยที่มีปลาตัวผู้เป็นหัวหน้าฝูงและมีกลุ่มปลาตัวเมียอยู่ประมาณ 5 ตัว จ่าฝูงมีขนาดตัวใหญ่ที่สุดและแข็งแรงที่สุด เราไม่เคยพบปลาสินสมุทรจุดดำตัวผู้ที่มีขนาดเล็กเลย เมื่อตัวผู้ตายไปปลาสินสมุทรตัวเมียที่มีขนาดใหญ่ที่สุดจะแปลงเพศกลายเป็นตัวผู้ ไข่ที่อยู่ภายในตัวจะถูกดูดกลืนไปหมดและปลาตัวผู้ตัวใหม่จะเริ่มสร้างอสุจิขึ้นมา

การเป็นกระเทยคือรูปแบบของการสืบพันธุ์ที่สิ่งที่มีชีวิตสามารถดำรงชีพเป็นตัวเมียและตัวผู้ได้สลับกัน การอยู่รอดของฮาเร็มในปลาสินสมุทรมีความสำคัญมาก ดังนั้นมันจึงมีกลยุทธ์ที่จะให้ตัวเมียที่มีขนาดใหญ่ที่สุด และแปลงเพศเป็นตัวผู้และทำหน้าที่เป็นจ่าฝูงต่อไป

จากตัวเมียกลายเป็นตัวผู้ ปลาเกือบ 200 ชนิดมีการแปลงเพศจากตัวเมียเป็นตัวผู้เมื่อสภาวะแวดล้อมบังคับ ปลาเหล่านี้มักเป็นปลาฮาเร็มหมายความว่า ปลาตัวผู้ตัวเดียวจะผสมพันธุ์กับปลาตัวเมียหลายตัวในครั้งเดียวกัน ลักษณะเด่นของปลาตัวผู้คือ มีขนาดใหญ่กว่าตัวเมียและสีสันต่างกัน

หลังจากที่ปลาตัวผู้ตายไปได้ประมาณ 1 สัปดาห์ ปลาตัวเมียจะเริ่มมีรูปแบบสีสันเหมือนปลาตัวผู้ เริ่มมีการเกี้ยวพาราสีตัวเมียเหมือนพฤติกรรมของปลาตัวผู้ทุกประการ สองสัปดาห์หลังจากที่ปลาจ่าฝูงตาย ปลาตัวเมียที่แปลงเพศจะมีลายเส้นสีดำพาดตัวอย่างชัดเจนเป็นการแสดงว่าการแปลงเพศนั้นเสร็จสมบูรณ์ จะเกี้ยวพาราสีตัวเมียและผสมพันธุ์โดยการปล่อยอสุจิที่สร้างขึ้นเอง

จากตัวผู้กลายเป็นตัวเมีย มีปลาตัวผู้ประมาณ 40 ชนิดที่แปลงเพศเป็นปลาตัวเมียได้ โดยจะอยู่ในฝูงปลาที่มีปลาตัวเมียขนาดใหญ่สุดเป็นจ่าฝูงปลาตัวผู้มักจะมีขนาดรองลงมา นอกนั้นจะเป็นปลาที่ยังไม่เจริญพันธุ์ เมื่อปลาตัวเมียตายลงปลาตัวผู้จะแปลงเพศกลายเป็นตัวเมีย ส่่วนปลาที่มีขนาดโตรองลงไปก็จะกลายเป็นปลาตัวผู้ที่เจริญพันธุ์