คนไทยตั้งครรภ์ไม่พร้อมมากที่สุดช่วงไหนของปี

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

พอถึงวันวาเลนไทน์หรือช่วงวันหยุดยาว หลายคนอาจเคยได้ยินคำเตือนเรื่องการตั้งครรภ์ไม่พร้อม จนสงสัยว่ามีช่วงใดของปีที่เกิดขึ้นมากเป็นพิเศษหรือไม่ และเทศกาลที่ถูกพูดถึงบ่อยที่สุดตรงกับสถิติจริงหรือเปล่า

จากข้อมูลที่ตรวจสอบ ยังระบุไม่ได้ว่าเดือนไหนมีอัตราการตั้งครรภ์ไม่พึงประสงค์สูงที่สุดในประเทศไทย เพราะไม่พบข้อมูลระดับประเทศที่เปรียบเทียบการตั้งครรภ์ลักษณะนี้แยกตามเดือนอย่างครอบคลุม ขณะที่คำเตือนในช่วงเทศกาลก็ไม่ได้เป็นหลักฐานว่าเทศกาลนั้นมียอดสูงสุด

ตัวเลขที่มีบอกอะไรได้บ้าง

ข้อมูลที่ใกล้เคียงอย่างหนึ่งมาจากสายด่วนปรึกษาเอดส์และท้องไม่พร้อม 1663 โดยสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพรายงานว่า ในเดือนพฤษภาคม 2564 ซึ่งอยู่ในช่วงการระบาดของโควิด-19 มีผู้ตั้งครรภ์ไม่พร้อมขอรับคำปรึกษา 4,461 คน เฉลี่ย 149 คนต่อวัน เทียบกับเดือนตุลาคม 2563 ที่มีผู้ขอรับคำปรึกษา 2,490 คน เฉลี่ย 83 คนต่อวัน

ตัวเลขนี้บอกจำนวนผู้ติดต่อขอคำปรึกษาในสองช่วงเวลาที่รายงาน ไม่ใช่จำนวนการตั้งครรภ์ไม่พร้อมทั้งหมดของประเทศ ผู้โทรอาจตั้งครรภ์มาก่อนเดือนที่โทร และจำนวนผู้ติดต่อยังขึ้นอยู่กับการเข้าถึงบริการและสถานการณ์ในเวลานั้น จึงนำไปสรุปไม่ได้ว่าเดือนพฤษภาคมเป็นเดือนที่มีการตั้งครรภ์ไม่พร้อมสูงที่สุดทุกปี

ส่วนวันวาเลนไทน์ กรมควบคุมโรคใช้โอกาสนี้รณรงค์เรื่องเพศสัมพันธ์ที่ปลอดภัยและการใช้ถุงยางอนามัย แต่ข้อมูลรณรงค์ดังกล่าวไม่ได้เปรียบเทียบอัตราการตั้งครรภ์ไม่พร้อมรายเดือนทั่วประเทศ จึงยังใช้ยืนยันไม่ได้ว่าเดือนกุมภาพันธ์สูงกว่าเดือนอื่น

การนับจำนวนเด็กเกิดรายเดือนก็ให้คำตอบไม่ได้โดยตรงเช่นกัน เพราะการคลอดรวมทั้งการตั้งครรภ์ที่ตั้งใจและไม่ตั้งใจ อีกทั้งไม่ได้รวมทุกการตั้งครรภ์ การนับย้อนหลังจากเดือนเกิดจึงไม่สามารถบอกได้ว่าการตั้งครรภ์ไม่พร้อมเกิดสูงสุดเมื่อใด

เรื่องนี้เกิดได้กับหลายช่วงวัย

งานวิจัยที่เผยแพร่ในวารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิเคราะห์ข้อมูลสำรวจระดับประเทศและพบว่า ผู้หญิงวัยเจริญพันธุ์ประมาณหนึ่งในสามเคยมีประสบการณ์ตั้งครรภ์โดยไม่ได้วางแผน งานวิจัยยังชี้ว่าประเด็นนี้พบในผู้หญิงวัยอื่นด้วย ไม่ได้จำกัดเฉพาะวัยรุ่น ทั้งนี้ ตัวเลขดังกล่าวเป็นสัดส่วนผู้ที่เคยมีประสบการณ์ ไม่ใช่อัตรารายเดือนหรือจำนวนการตั้งครรภ์ในปีใดปีหนึ่ง

ไม่ว่าจะเป็นช่วงเทศกาลหรือวันธรรมดา หากยังไม่พร้อมมีบุตร การเลือกวิธีคุมกำเนิดที่เหมาะกับตนเองและใช้อย่างถูกต้องช่วยลดโอกาสตั้งครรภ์ได้ โดยถุงยางอนามัยยังช่วยลดความเสี่ยงโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ด้วย

หากมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ได้ป้องกันหรือถุงยางอนามัยแตก ควรปรึกษาเภสัชกรหรือบุคลากรสาธารณสุขโดยเร็ว องค์การอนามัยโลกระบุว่า การคุมกำเนิดฉุกเฉินบางวิธีใช้ได้ภายใน 5 วัน และโดยทั่วไปยิ่งใช้เร็วก็ยิ่งได้ผลดี ส่วนผู้ที่ตั้งครรภ์แล้วและต้องการพูดคุยเรื่องทางเลือก สามารถติดต่อสายด่วน 1663 หรือปรึกษาสถานพยาบาลได้