ทำไมไม่ควรแปรงฟันทันทีหลังกินของเปรี้ยว

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

กินส้มตำเสร็จ ดื่มน้ำอัดลมตาม แล้วรีบหยิบแปรงสีฟันมาแปรงทันที เพราะอยากให้ปากสะอาด นิสัยนี้ฟังดูเหมือนดูแลฟันดี แต่ช่วงเวลาหลังอาหารเปรี้ยวเป็นช่วงที่ควรพักแปรงไว้ก่อน

อาหารและเครื่องดื่มที่มีกรดสัมผัสผิวฟันได้โดยตรง ทั้งผลไม้รสเปรี้ยว น้ำผลไม้ และน้ำอัดลม แม้จะเป็นสูตรไม่มีน้ำตาลก็ยังอาจมีกรด การจิบบ่อย ๆ หรืออมไว้นานทำให้ฟันสัมผัสกรดซ้ำหลายครั้งตลอดวัน

กรดทำให้ผิวเคลือบฟันสูญเสียแร่ธาตุและอ่อนตัวลงชั่วคราว การแปรงทันที โดยเฉพาะเมื่อออกแรงมาก อาจเพิ่มการสึกของผิวฟันที่เพิ่งสัมผัสกรด จึงมีคำแนะนำให้เว้นช่วงก่อนแปรง เพื่อให้น้ำลายช่วยลดความเป็นกรดและช่วยให้ผิวฟันกลับมาแข็งขึ้น

อย่างไรก็ตาม การแปรงอย่างถูกวิธีด้วยแปรงขนนุ่มและยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ยังเป็นสิ่งจำเป็น สมาคมทันตกรรมอเมริกันระบุว่าการแปรงตามปกติด้วยวิธีนี้ไม่น่าทำให้เกิดการสึกกร่อนอย่างมีนัยสำคัญ จึงไม่ควรเข้าใจว่าการแปรงหลังอาหารเปรี้ยวเพียงครั้งเดียวจะทำให้ฟันสึกทันที

หลังของเปรี้ยวควรทำอย่างไร

เริ่มจากบ้วนปากด้วยน้ำเปล่าหรือดื่มน้ำตาม แล้วรอประมาณ 30 นาทีถึง 1 ชั่วโมงก่อนแปรง คำแนะนำของสมาคมทันตกรรมอเมริกันบางฉบับให้รอ 1 ชั่วโมง หากจัดเวลาได้ การรอถึงหนึ่งชั่วโมงเป็นทางเลือกที่จำง่าย

ระหว่างวันพยายามเลี่ยงการจิบน้ำอัดลมหรือน้ำผลไม้ทีละนิดเป็นเวลานาน หากดื่มก็ควรดื่มพร้อมมื้ออาหารและดื่มน้ำเปล่าตาม ส่วนผลไม้ยังเป็นอาหารที่มีประโยชน์ ไม่จำเป็นต้องงดเพียงเพราะมีรสเปรี้ยว แต่ควรระวังการดูดมะนาวหรือกินของเปรี้ยวซ้ำ ๆ ตลอดวัน

เมื่อถึงเวลาแปรง ใช้แปรงขนนุ่ม จับเบา ๆ และแปรงให้ทั่วด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ วันละสองครั้ง ครั้งละประมาณสองนาที รวมถึงก่อนนอน พร้อมทำความสะอาดซอกฟันทุกวัน การกดแปรงแรงไม่ได้ทำให้สะอาดขึ้นเสมอไป และอาจทำร้ายเหงือกหรือเพิ่มการสึกได้

สังเกตฟันของตัวเอง

ฟันที่เริ่มสึกจากกรดอาจมีผิวเรียบมันวาว ปลายฟันดูบาง หรือเสียวฟันเมื่อกินของเย็น หวาน หรือเปรี้ยว แต่อาการเหล่านี้เกิดจากสาเหตุอื่นได้เช่นกัน หากเสียวฟันบ่อยขึ้น เห็นรอยสึก หรือปวดฟัน ควรพบทันตแพทย์เพื่อตรวจ ไม่ควรรอให้อาการหนัก

กรดไม่ได้มาจากอาหารอย่างเดียว คนที่มีกรดไหลย้อนหรืออาเจียนบ่อยก็อาจมีกรดสัมผัสฟันซ้ำได้ ควรปรึกษาแพทย์เรื่องต้นเหตุและแจ้งทันตแพทย์ด้วย เพราะเนื้อเคลือบฟันที่สูญเสียไปแล้วไม่งอกกลับมาเหมือนเดิม