วิธีสังเกตอาการปวดหลังจากการนั่งนานและโรคภายใน

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

นั่งทำงานจนเผลอลืมเวลา พอลุกจากเก้าอี้ก็รู้สึกตึงหลัง บางคนเดินไปสักพักแล้วสบายขึ้น แต่บางคนกลับปวดลึกอยู่ข้างลำตัว หรือมีอาการอื่นตามมาจนเริ่มไม่แน่ใจว่าควรพักหรือไปหาหมอ

ลองสังเกตทั้งตำแหน่งที่ปวด ระยะเวลาที่เป็น และอาการร่วม โดยเฉพาะไข้ ความผิดปกติของปัสสาวะ หรืออาการปวดท้อง เพราะข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้เล่าอาการกับแพทย์ได้ชัดขึ้น

อาการที่เปลี่ยนตามท่าทางหรือการเคลื่อนไหวอาจเกี่ยวข้องกับกล้ามเนื้อและข้อต่อ ส่วนอาการปวดสีข้างร่วมกับไข้หรือปัสสาวะผิดปกติควรระวังปัญหาที่ไต ขณะที่นิ่วในถุงน้ำดีมักเริ่มปวดบริเวณท้องด้านขวาบนและอาจร้าวไปด้านหลังได้ อย่างไรก็ตาม อาการแต่ละแบบซ้อนทับกันได้ จึงใช้แยกโรคด้วยตัวเองให้แน่ชัดไม่ได้

ปวดหลังหลังนั่งนาน สังเกตอะไรได้บ้าง

อาการที่เกี่ยวกับกล้ามเนื้อหรือข้อต่ออาจรู้สึกตึง ล้า หรือปวดเมื่อยบริเวณหลังส่วนล่างหลังนั่งท่าเดิมนาน ๆ และอาจเปลี่ยนไปเมื่อก้ม บิดตัว ลุกเดิน หรือเปลี่ยนท่า บางครั้งกดบริเวณกล้ามเนื้อแล้วเจ็บร่วมด้วย อาการลักษณะนี้พบได้บ่อย แต่การปวดหลังมีหลายสาเหตุ จึงไม่ควรสรุปจากท่านั่งเพียงอย่างเดียว

ถ้าอาการไม่รุนแรงและไม่มีสัญญาณอันตราย ลองเปลี่ยนอิริยาบถเป็นระยะ ลุกเดินเบา ๆ และทำกิจกรรมเท่าที่ไหว แทนการนอนพักบนเตียงนาน ๆ อาจใช้ถุงประคบอุ่นที่ห่อผ้าช่วยบรรเทาอาการตึงได้ หากขยับหรือยืดแล้วปวดมากขึ้นให้หยุด

ถ้าปวดจนรบกวนชีวิตประจำวัน ไม่ดีขึ้นหลังดูแลตัวเองไปหลายสัปดาห์ ปวดมากขึ้นตอนกลางคืน หรือน้ำหนักลดโดยไม่ตั้งใจ ควรพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ ไม่จำเป็นต้องรอให้ปวดจนทนไม่ไหว

ปวดสีข้างแบบไหนชวนให้ตรวจไต

ไตอยู่ด้านหลังช่องท้องใกล้บริเวณใต้ซี่โครง อาการจากไตบางชนิดจึงอาจรู้สึกปวดหลังหรือสีข้างข้างใดข้างหนึ่งได้ แต่ตำแหน่งอย่างเดียวบอกไม่ได้ว่าเป็นโรคไต และโรคไตเรื้อรังในระยะแรกก็มักไม่มีอาการปวดหลัง

ถ้าเป็นการติดเชื้อที่ไต อาจมีไข้ หนาวสั่น คลื่นไส้หรืออาเจียนร่วมกับปวดหลังหรือสีข้าง บางคนปัสสาวะแสบขัด บ่อย ขุ่น หรือมีเลือด หากสงสัยว่าติดเชื้อที่ไตควรพบแพทย์โดยเร็ว เพราะการติดเชื้ออาจรุนแรงได้

ส่วนนิ่วในไตหรือทางเดินปัสสาวะอาจทำให้ปวดแหลมบริเวณสีข้างหรือหลัง ปวดเป็นพัก ๆ และร้าวลงท้องน้อยหรือขาหนีบ บางคนมีคลื่นไส้ อาเจียน หรือปัสสาวะมีเลือด ไม่จำเป็นต้องมีครบทุกอาการ หากปวดรุนแรง มีไข้ หนาวสั่น หรือปัสสาวะไม่ออก ให้ไปโรงพยาบาลทันที

นิ่วในถุงน้ำดีมักเริ่มปวดตรงไหน

นิ่วในถุงน้ำดีเป็นคนละตำแหน่งกับนิ่วในไต อาการที่พบเมื่อมีการอุดตันมักเป็นปวดท้องด้านขวาบนหรือบริเวณลิ้นปี่ บางครั้งร้าวไปหลังหรือสะบักขวา อาจเกิดหลังอาหารมื้อใหญ่และปวดต่อเนื่องนานหลายนาทีถึงหลายชั่วโมง ร่วมกับคลื่นไส้หรืออาเจียนได้

สถาบัน NIDDK ระบุว่านิ่วในถุงน้ำดีจำนวนมากไม่ทำให้เกิดอาการ การพบว่าเป็นนิ่วจึงไม่ได้แปลว่าอาการปวดหลังทุกครั้งเกิดจากนิ่ว หากปวดท้องนานหลายชั่วโมง หรือมีไข้ หนาวสั่น ตัวเหลืองตาเหลือง ปัสสาวะสีเข้ม หรืออุจจาระสีซีด ควรไปโรงพยาบาลทันที เพราะอาจมีการอักเสบหรือท่อน้ำดีอุดตัน

สัญญาณที่ไม่ควรรอดูอาการ

ปวดหลังรุนแรงขึ้นอย่างรวดเร็วหรือมีไข้ร่วมด้วยควรได้รับการประเมินอย่างเร่งด่วน ส่วนอาการชาหรืออ่อนแรงที่ขาทั้งสองข้าง ชาบริเวณอวัยวะเพศหรือรอบทวารหนัก ปัสสาวะไม่ออก หรือกลั้นปัสสาวะหรืออุจจาระไม่ได้ซึ่งเกิดขึ้นใหม่ ให้ไปห้องฉุกเฉินทันที อาการเหล่านี้อาจเกี่ยวข้องกับเส้นประสาทที่ถูกกดทับและต้องรีบตรวจ

ก่อนไปพบแพทย์ ลองจำว่าปวดเริ่มเมื่อไร ชี้ตำแหน่งที่ปวดให้ได้ บอกว่าร้าวไปไหน ปวดสัมพันธ์กับการเคลื่อนไหวหรือมื้ออาหารหรือไม่ และมีไข้หรือปัสสาวะเปลี่ยนไปอย่างไร แพทย์อาจตรวจร่างกาย ตรวจปัสสาวะ เลือด หรืออัลตราซาวนด์ตามอาการ เพื่อหาสาเหตุและเลือกการรักษาที่เหมาะสม

หากปวดหลังหลังนั่งนานแล้วค่อย ๆ ดีขึ้นเมื่อเปลี่ยนท่า อาจเริ่มจากปรับพฤติกรรมและสังเกตอาการได้ แต่ถ้าปวดร่วมกับไข้ ปัสสาวะผิดปกติ หรือปวดท้องขวาบน อย่าฝืนคิดว่าเป็นเพียงอาการเมื่อยจากเก้าอี้ การตรวจให้เร็วช่วยให้รักษาตรงสาเหตุได้